Audio dərslər

3.17 Dördbucaqlılaraz-AZ

• 14:03

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

  İkihədlinin kvadratı: şokoladdakı gizli zolaqlar

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi, cəmin kvadratı və fərqin kvadratı. Kvadratın sahə kimi mənası: tərəfi iki hissədən ibarət kvadrat iki kvadrata və iki eyni düzbucaqlıya bölünür, ona görə cəmin kvadratı kvadratların cəmi ilə hasilin iki mislinin cəminə bərabərdir. İkihədlinin özünə vurulması ilə çıxarış, dərsliyin sözlü qaydaları, əmsalın da kvadrata yüksəlməsi, tam kvadrat adı, fərqin kvadratında orta həddin işarəsi və son həddin müsbət olması, ədədin və əksinin kvadratlarının bərabərliyi. Ağılda kvadrat hesablama (qırx birin və əlli doqquzun kvadratı), əl-Xarəzminin kvadrat və iki zolaq şəkli ilə tarixi məsələsi, tipik səhvlər: orta həddi unutmaq, ikiqat etməmək, əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kvadratlar fərqi ilə qarışdırmaq. Dörd-dörd şokolad tabletinin beş-beşə böyüməsi hekayəsi ilə.

  2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsiaz-AZ

• 9:05

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:05

  Əyrinin əhatə etdiyi sahə: damalı vərəqdən inteqrala

  11-ci sinif riyaziyyatı və DİM hazırlığı üçün dinləmə dərsi: əyrinin əhatə etdiyi sahə, yəni funksiyanın qrafiki, absis oxu və iki şaquli düz xəttlə hüdudlanan əyrixətli trapesiyanın sahəsi. Damalı vərəqdə yarpağın sahəsini tam və yarımçıq damalarla aşağıdan və yuxarıdan qiymətləndirmə, düzbucaqlılarla təqribi hesablama və zolaqlar incəldikcə səhvin kiçilməsi, kəsilməzlik və mənfi olmama şərtləri, pilləvari fiqurun cəmindən müəyyən inteqrala keçid, sürət qrafikinin altındakı sahənin yol olması, sahə funksiyası ilə ibtidai funksiya əlaqəsi və sərhədlərin absis oxundan oxunması sözlə, şəkilsiz izah olunur.

• 8:28

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:28

  Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi

  6-cı sinif üçün kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: bütöv kəmiyyəti verilən nisbətdə hissələrə bölmək üçün nisbətin hədlərini toplayıb bərabər hissələrin sayını tapmaq, bir hissəyə düşən kəmiyyəti hesablamaq və onu hər həddə vurmaq (birinci üsul), bir hissəni x ilə işarə edib tənlik qurmaq (ikinci üsul) hekayə şəklində izah olunur. Dərs bürünc heykəl üçün mis və qalayın doqquzun birə nisbəti, iyirmi kiloqram buğdanın ikinin üçə nisbətində iki qaba paylanması, qırx iki metr lentin bir, iki və dörd nisbətində bölünməsi, beton qarışığı və göbələk məsələsi ilə üç hədli nisbəti, nisbətin bütövün hissəsi ilə qarışdırılması səhvini və hissələrdən biri verildikdə bir hissənin tapılmasını göstərir; tarix guşəsində qızıl nisbətdən danışılır. Nisbət anlayışını keçmiş şagirdlər üçündür.

6.54 Əyrinin əhatə etdiyi sahə

1.7 Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi