Absis oxuna paralel düz xətt üzərindəki nöqtələr

1 · Əsas fikir

Eyni ordinat — üfüqi xətt

Əsas fikir

Düzbucaqlı koordinat sistemində üfüqi ox absis oxu (x oxu), şaquli ox ordinat oxu (y oxu) adlanır; onların kəsişmə nöqtəsi O koordinat başlanğıcıdır. Nöqtənin yeri (x; y) koordinat cütü ilə yazılır: birinci ədəd — absis (O-dan sağa müsbət, sola mənfi), ikinci ədəd — ordinat (yuxarı müsbət, aşağı mənfi).

Ordinatları eyni olan nöqtələr eyni hündürlükdədir: onlardan keçən düz xətt üfüqidir, yəni absis oxuna paraleldir. Absisləri eyni olan nöqtələrdən keçən düz xətt isə şaquli olur və ordinat oxuna paraleldir.

eyni ordinat → absis oxuna paralel; eyni absis → ordinat oxuna paralel

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllHansı cütlərin ordinatı eynidir?

1. Şəbəkənin bir xanası 5 vahiddir: oxlarda 10 və 20 yazılıb, aralarında bir xana var.
2. Nöqtələrin koordinatlarını oxuyuruq: A (−10; 25), B (−10; 10), C (−20; 5), D (5; 15), E (5; −10), H (−5; 5), M (20; 10), R (10; −15).
3. Ordinatı eyni olanları qruplaşdırırıq: B və M-in ordinatı 10, C və H-ın ordinatı 5. Qalan nöqtələrin ordinatı təkrarlanmır.
4. Deməli, B və M, eləcə də C və H nöqtələrindən keçən düz xətlər üfüqidir və absis oxuna paraleldir.
5. Cavab: C və H; B və M

y = 10 düz xətti B və M nöqtələrindən, y = 5 düz xətti C və H nöqtələrindən keçir; hər ikisi absis oxuna paraleldir

Kəsik xətlər: y = 10 (B və M) və y = 5 (C və H). Hər ikisi absis oxuna paraleldir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Dərsliyin cavabı da «C və H, B və M»-dir ✓. Müqayisə üçün: A və B, D və E cütlərinin absisləri eynidir (−10 və 5), onlar ordinat oxuna paralel xətlər üzərindədir — bu, çalışmanın d) bəndinin cavabıdır.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

A və B

Eyni absis: xətt şaqulidir.

Düzgün

B və M

Eyni ordinat (10): xətt üfüqidir.

Digər cavablar niyə səhvdir

• A və B; D və E — Oxlar qarışdırılıb: A və B (həmçinin D və E) eyni şaquli xətt üzərindədir — bu xətlər ordinat oxuna paraleldir.
• B və E; D və R — Ordinatların işarəsi nəzərə alınmayıb: B (10) və E (−10), D (15) və R (−15) fərqli hündürlükdədir — biri oxdan yuxarıda, digəri aşağıdadır.
• B və H; E və R — Eyni rübdə yerləşən yaxın nöqtələr seçilib. B və H (eləcə də E və R) eyni hündürlükdə deyil, onları birləşdirən xətt maili olur.
• Belə nöqtə cütü yoxdur — «Absis oxuna paralel düz xətt» absis oxunun özü kimi başa düşülüb. Paralel xətt oxdan yuxarıda və ya aşağıda, onunla kəsişmədən keçir: məsələn, y = 10 xətti B və M-dən keçir.