Mətn
Şəkildə OD şüası MON bucağının tənbölənidir. A və B nöqtələri bucağın tərəfləri üzərindədir, OA = OB = 6,5 sm. C nöqtəsi OD üzərindədir və AC = 3,2 sm.
OACB dördbucaqlısının perimetri neçə santimetrdir?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Ortaq tərəf və tənbölən
Əsas fikir
Dərslikdə (səh. 189) birinci əlamət belə verilir:
Bir üçbucağın iki tərəfi və onlar arasındakı bucaq uyğun olaraq digər üçbucağın iki tərəfinə və onlar arasındakı bucağa konqruyentdirsə, bu üçbucaqlar konqruyentdir.
Bu əlamətə TBT (Tərəf, Bucaq, Tərəf) əlaməti də deyilir. Bucaq iki tərəfin arasında — hər iki tərəfin ortaq təpəsində olmalıdır.
İki üçbucağın ortaq tərəfi hər iki üçbucaqda eynidir, ona görə özü-özünə konqruyentdir. Tənbölən bucağı iki bərabər bucağa bölür.
Üçbucaqlar konqruyent olduqda onların bütün uyğun elementləri bərabərdir: üçüncü tərəflər də, qalan bucaqlar da. Konqruyent bucaqlar qarşısında konqruyent tərəflər durur (səh. 187).
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqTənbölən üzərində nöqtə və dördbucaqlının perimetri
OA = OB = 6,5 sm, OD — MON bucağının tənböləni, C ∈ OD, AC = 3,2 sm. POACB = ?
- AOC və BOC üçbucaqlarına baxaq: OA = OB (şərtə görə), OC hər iki üçbucağın ortaq tərəfidir.
- OC tənbölən olduğuna görə ∠AOC = ∠BOC — bu bucaq OA və OC tərəflərinin arasındadır.
- TBT-yə görə ΔAOC ≅ ΔBOC, deməli BC = AC = 3,2 sm.
- Perimetr: 6,5 + 3,2 + 3,2 + 6,5 = 19,4 sm.
- Cavab: POACB = 19,4 sm
Bucağın tənböləni üzərində nöqtə
Mavi OA və OB bərabərdir, qırmızı qövslü bucaqlar tənbölənin verdiyi bərabər bucaqlardır; ona görə qırmızı AC və BC də bərabərdir.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
OACB-nin tərəfləri iki cüt bərabər parçadır: OA = OB = 6,5 sm və AC = BC = 3,2 sm. Ona görə P = 2 · 6,5 + 2 · 3,2 = 13 + 6,4 = 19,4 sm.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 9,7 sm9,7 = 6,5 + 3,2 — yalnız OA və AC toplanıb. Dördbucaqlının dörd tərəfi var: OA, AC, CB və BO.
- 12,9 sm12,9 = 6,5 + 3,2 + 3,2 — OB tərəfi unudulub. OB = OA = 6,5 sm da perimetrə daxildir.
- 13 sm13 = 6,5 + 6,5 — yalnız bucağın tərəfləri üzərindəki parçalar toplanıb; AC və BC unudulub.
- 16,2 sm16,2 = 6,5 + 6,5 + 3,2 — BC tərəfi unudulub. BC-nin uzunluğu ΔAOC ≅ ΔBOC konqruyentliyindən tapılır.
Mənbə: «Riyaziyyat. Dərslik. 7-ci sinif», Bölmə 9, dərs 2 «Üçbucaqların konqruyentliyinin birinci əlaməti», səh. 189–191.