Audio dərslər

3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləriaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 9:51

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:51

  Müəyyən inteqral və fırlanmadan alınan fiqurların həcmi

  11-ci sinif üçün fırlanmadan alınan cisimlərin həcmi mövzusunda dinləmə dərsi: dulusçu çarxı obrazı ilə cismi nazik dilimlərə bölmək, dilimləmə üsulu, Arximedin kürə və silindr nisbəti və Kavalyeri prinsipi, dilimlərin cəminin limiti kimi müəyyən inteqral, əyri altındakı hissənin x oxu ətrafında fırlanması, disk və halqa kəsikləri, pi ilə funksiyanın kvadratının inteqralı, konus və kürə ilə yoxlama, imtahan tapşırıqlarının forması. Müəyyən inteqralı və Nyuton–Leybnis düsturunu bilən şagird üçündür.

• 8:58

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:58

  Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi

  6-cı sinif üçün tam ədədlərin vurulması və bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: müsbət ədədin mənfi ədədə hasilinin mənfi ədədin təkrar toplanması və ədəd oxunda sola addımlar kimi izahı, modulların vurulması və işarə qaydası, iki mənfi ədədin hasilinin niyə müsbət olduğu, mənfi birə vurmanın ədədi əksinə çevirməsi, çox vuruqda mənfi vuruqların cüt və ya tək sayına görə hasilin işarəsi, bölmənin vurmanın tərs əməli kimi eyni işarə qaydasına tabe olması, sıfıra vurma, sıfırın bölünməsi və sıfıra bölmənin niyə təyin olunmadığı. Gəmi lövbəri, temperaturun düşməsi, borcun bərabər bölünməsi və dalğıcın enməsi hekayələri ilə. Tam ədədləri, modulu və toplanmanı bilən şagirdlər üçündür.

• 8:28

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:28

  Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi

  6-cı sinif üçün kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: bütöv kəmiyyəti verilən nisbətdə hissələrə bölmək üçün nisbətin hədlərini toplayıb bərabər hissələrin sayını tapmaq, bir hissəyə düşən kəmiyyəti hesablamaq və onu hər həddə vurmaq (birinci üsul), bir hissəni x ilə işarə edib tənlik qurmaq (ikinci üsul) hekayə şəklində izah olunur. Dərs bürünc heykəl üçün mis və qalayın doqquzun birə nisbəti, iyirmi kiloqram buğdanın ikinin üçə nisbətində iki qaba paylanması, qırx iki metr lentin bir, iki və dörd nisbətində bölünməsi, beton qarışığı və göbələk məsələsi ilə üç hədli nisbəti, nisbətin bütövün hissəsi ilə qarışdırılması səhvini və hissələrdən biri verildikdə bir hissənin tapılmasını göstərir; tarix guşəsində qızıl nisbətdən danışılır. Nisbət anlayışını keçmiş şagirdlər üçündür.

1.19 Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi

1.7 Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi