Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Sutka ərzində temperaturun artması

Real həyatdan götürülmüş asılılığın qrafikini oxumaq: sutka ərzində temperaturun artdığı və azaldığı vaxt aralıqlarını müəyyən etmək və artma müddətini hesablamaq. Onuncu sinif riyaziyyatı, funksiyanın xassələri, artan və azalan funksiya, qrafikin oxunması; situasiya əsasında test tapşırığı, cavab ədəd kimi də yazıla bilər.

Provayder
DİM · Riyaziyyat
Bölmə
5.0 10-cu sinif Riyaziyyat
Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Sutka ərzində havanın temperaturunun qrafiki: üfüqi ox t (saat, 0-dan 24-ə qədər, hər 2 saatdan bir yazılıb), şaquli ox T (°C, −4-dən 8-ə qədər). Qrafik t = 0-da 2 °C-dən başlayır, enir, qalxır, yenə enir və t = 24-də 1 °C-də bitir.

Qrafikdə bir sutka ərzində havanın temperaturunun (T, °C) zamandan (t, saat) asılılığı göstərilib: t = 0 gecə yarısıdır, t = 24 növbəti gecə yarısıdır. Temperatur sutka ərzində cəmi neçə saat artıb? Cavabı saatla yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Nəyi bilmək lazımdır

Əsas fikir

Dərslikdən. Aralıqdan götürülmüş x2 > x1 şərtini ödəyən ixtiyari x1, x2 üçün f(x2) > f(x1) olarsa, f(x) bu aralıqda artan, f(x2) < f(x1) olarsa azalan funksiyadır. Qrafikdə soldan sağa getdikcə artan funksiyanın qrafiki qalxır, azalanınkı enir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqSutka ərzində temperaturun artması

Qrafikdə bir sutka ərzində havanın temperaturunun (T, °C) zamandan (t, saat) asılılığı göstərilib: t = 0 gecə yarısıdır, t = 24 növbəti gecə yarısıdır. Temperatur sutka ərzində cəmi neçə saat artıb? Cavabı saatla yazın.

  1. Temperaturun artdığı vaxt — qrafikin soldan sağa qalxdığı hissədir.
  2. t = 0-dan t = 5-ə qədər qrafik enir (2 °C-dən −3 °C-yə): temperatur azalır.
  3. t = 5-dən t = 14-ə qədər qrafik qalxır (−3 °C-dən 7 °C-yə): temperatur artır.
  4. t = 14-dən t = 24-ə qədər qrafik enir (7 °C-dən 1 °C-yə).
  5. Artma aralığı [5; 14], müddəti 14 − 5 = 9 saat.
  6. Cavab: 9 saat

Sutka ərzində havanın temperaturu

Yaşıl hissə — temperatur artır: t = 5-dən t = 14-ə qədər, yəni 14 − 5 = 9 saat. Qırmızı hissələrdə azalır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Bütün sutka: azalma 5 + 10 = 15 saat, artma 9 saat; 15 + 9 = 24 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 14 saatBu, temperaturun ən yüksək olduğu andır (t = 14), artma müddəti deyil. Artma minimumdan (t = 5) başlayır: 14 − 5 = 9.
  • 15 saatBu, temperaturun azaldığı müddətdir: 5 + 10 = 15 saat ([0; 5] və [14; 24]).
  • 6 saatBu, temperaturun sıfırdan aşağı olduğu müddətdir (t = 2-dən t = 8-ə qədər) — işarə ilə monotonluq qarışdırılıb.
  • 7 saatBu, ən yüksək temperaturdur (7 °C) — qiymət saatla qarışdırılıb.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Temperatur qrafikinə görə temperaturun 4 °C-dən yüksək olduğu müddəti tapmaq

    Qrafiklə verilmiş real asılılığın oxunması: gün ərzində temperaturun vaxtdan asılılıq qrafikində qiymətin verilmiş həddən yüksək olduğu vaxt aralığını tapmaq və müddəti hesablamaq. Tapşırıq üfüqi xəttin qrafiklə kəsişmə nöqtələrini tapmağı, anı müddətdən, arqumenti funksiyanın qiymətindən ayırmağı öyrədir; qrafikdən qiymət oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.36 Funksiyanın verilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Qrafikə görə azalma aralığı

    Qrafiki verilmiş funksiyanın artma və azalma aralıqlarını müəyyən etmək: soldan sağa hərəkətdə qrafikin qalxdığı və endiyi hissələri ayırmaq, artan və azalan funksiyanın tərifini tətbiq etmək və aralığı düzgün yazmaq. Onuncu sinif riyaziyyatı, funksiyanın xassələri, artan və azalan funksiya anlayışı, monotonluq; koordinat torunda verilmiş qrafikli test tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Temperatur qrafikinin köçürülməsi

    Real həyat situasiyasında qrafiklərin paralel köçürülməsi: zamana görə dəyişən kəmiyyətin qrafiki gecikmə və sabit artımla dəyişdikdə yeni asılılığı köçürülmüş funksiya kimi yazmaq, verilmiş an üçün ilkin qrafikdə uyğun anı tapmaq və qrafikdən oxunan qiymətə görə nəticəni əsaslandırmaq. Onuncu sinif, qrafiklərin çevrilmələri üzrə situasiya tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Avtobusun kənddən məsafəsi

    Real həyat situasiyası: hərəkət edən nəqliyyat vasitəsinin bir məntəqədən məsafəsinin zamandan asılılığı mütləq qiymət funksiyası və onun qrafiki ilə verilir. Qrafikin təpəsinin mənasını anlamaq, məsafənin verilmiş həddə bərabər olduğu anları tapmaq, məsafənin həddən az olduğu zaman aralığını qrafikdən müəyyən etmək, müddəti dəqiqəyə çevirmək və cavabı əsaslandırmaq. Doqquzuncu sinif cəbri, qəbul imtahanı tipli situasiya.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Müsbət qiymətlər və tam həllər

    Qrafiki verilmiş funksiyanın müsbət və mənfi qiymətlər aldığı aralıqları müəyyən etmək və qrafikə əsasən bərabərsizliyin tam həllərini saymaq. Onuncu sinif riyaziyyatı, funksiyanın xassələri: sıfırlar və işarə sabitliyi aralıqları, qrafikdən oxuma; koordinat torunda verilmiş qrafikli test tapşırığı, cavab ədəd kimi də yazıla bilər.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Qrafikə görə sıfırların cəmi

    Qrafiki verilmiş funksiyanın sıfırlarını tapmaq: sıfırın tərifini xatırlamaq, qrafikin absis oxu ilə kəsişmə nöqtələrini müəyyən etmək və onların absisləri ilə hesablama aparmaq. Onuncu sinif riyaziyyatı, funksiyanın xassələri bölməsi, funksiyanın sıfırları anlayışı və qrafikdən oxuma bacarığı; koordinat torunda verilmiş qrafikli test tapşırığı, cavab ədəd kimi də yazıla bilər.