Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Piramidanın yan üzünün sahəsi

Yan tili oturacağa perpendikulyar olan üçbucaqlı piramida: perpendikulyarlıqdan düzbucaqlı üçbucaqlar almaq, digər yan tillərin uzunluqlarını Pifaqor teoremi ilə tapmaq, üçbucağın hündürlüyünü qurub yan üzün sahəsini hesablamaq; çoxaddımlı həll və yazılı əsaslandırma. Onuncu sinif stereometriyası, qəbul imtahanı səviyyəsi. Dərslikdəki tərif və teoremlərə əsaslanan, fəzada təsəvvürü inkişaf etdirən məşq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

DABC piramidası: DA tili oturacağa perpendikulyardır, AB = 6, DA = 3; DBC üzü rənglənib.

DABC piramidasında DA yan tili ABC oturacaq müstəvisinə perpendikulyardır. AB = AC = 6, ∠BAC = 60°, DA = 3. DBC üzünün sahəsini tapın. Cavabı ədədlə yazın və həllinizi əsaslandırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Perpendikulyar til və bərabər maillər

Əsas fikir

Dərslikdən (tərif). Müstəvini (α) kəsən düz xətt (l) müstəvi üzərində olan və kəsişmə nöqtəsindən keçən ixtiyari düz xəttə perpendikulyardırsa, onda bu düz xətt müstəviyə perpendikulyardır və bu l ⊥ α kimi yazılır.

Hesablama üçün. MO ⊥ α və O ∈ α olarsa, müstəvinin istənilən X nöqtəsi üçün MO ⊥ OX, yəni MOX üçbucağı O təpəsində düzbucaqlıdır: MX² = MO² + OX² (Pifaqor teoremi).

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqPiramidanın yan üzünün sahəsi

DABC piramidasında DA yan tili ABC oturacaq müstəvisinə perpendikulyardır. AB = AC = 6, ∠BAC = 60°, DA = 3. DBC üzünün sahəsini tapın. Cavabı ədədlə yazın və həllinizi əsaslandırın.

  1. ABC üçbucağında AB = AC və ∠BAC = 60°, ona görə o, bərabərtərəflidir: BC = 6.
  2. DA ⊥ (ABC), AB və AC isə müstəvidə A-dan keçir; tərifə görə DA ⊥ AB və DA ⊥ AC. DAB və DAC üçbucaqları A-da düzbucaqlıdır.
  3. DB² = DA² + AB² = 9 + 36 = 45, DC² = DA² + AC² = 45; DB = DC = 3√5. Deməli, DBC bərabəryanlı üçbucaqdır.
  4. BC-nin orta nöqtəsi M olsun. Bərabəryanlı üçbucaqda DM medianı həm də hündürlükdür: DM² = DB² − BM² = 45 − 9 = 36, DM = 6.
  5. S(DBC) = ½ · BC · DM = ½ · 6 · 6 = 18.
  6. Cavab: 18

DA tili oturacaq müstəvisinə perpendikulyar olan DABC piramidası

DA ⊥ AB və DA ⊥ AC, ona görə DB = DC; bərabəryanlı DBC üçbucağında DM medianı hündürlükdür.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Heron düsturu ilə: tərəflər 3√5, 3√5, 6; p = 3√5 + 3, S² = p(p − 3√5)²(p − 6) = (3√5 + 3) · 9 · (3√5 − 3) = 9 · (45 − 9) = 324, S = 18 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 9√3Oturacağın, ABC üçbucağının sahəsi tapılıb: (√3/4) · 6² = 9√3. Sual DBC üzünü soruşur.
  • 9DA DBC üçbucağının hündürlüyü kimi götürülüb: ½ · 6 · 3 = 9. DA-nın aşağı ucu A nöqtəsidir, BC üzərində deyil, ona görə DA DBC üçbucağının hündürlüyü ola bilməz; DBC-nin hündürlüyü DM medianıdır (DM = 6).
  • 9√5DB yan tərəfi hündürlük kimi götürülüb: ½ · 6 · 3√5. DB BC ilə düz bucaq əmələ gətirmir; hündürlük M orta nöqtəsinə çəkilir.
  • 36Sahə düsturunda ½ unudulub: 6 · 6 = 36.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    KBC üçbucağının sahəsi

    Düzbucaqlının təpəsindən onun müstəvisinə qaldırılmış perpendikulyarın ucu ilə düzbucaqlının təpələrinin yaratdığı üçbucağın sahəsini tapmaq: üç perpendikulyar teoremi ilə fəzada düz bucağı müəyyənləşdirmək, mailin uzunluğunu Pifaqor teoremi ilə hesablamaq və sahə düsturunu tətbiq etmək. Onuncu sinif stereometriyası, buraxılış imtahanı tipli test və qısa cavablı tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Dirəkdən yol kənarına tros

    Real həyat situasiyasında üç perpendikulyar teoremi: şaquli dirəyin ucundan düz yol kənarına ən qısa məsafəni əsaslandırmaq və yol kənarının başqa nöqtəsinə çəkilmiş trosun uzunluğunu ardıcıl düzbucaqlı üçbucaqlardan Pifaqor teoremi ilə tapmaq. Onuncu sinif stereometriyası, qəbul imtahanı tipli situasiya tapşırığı, cavabın yazılı əsaslandırılması.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Müstəvini kəsən perpendikulyar parça və üçbucağın perimetri

    Müstəvini kəsən və ona perpendikulyar olan parça: kəsişmə nöqtəsindən müstəvidə çəkilmiş parça ilə düz bucaqları görmək, iki düzbucaqlı üçbucaqda Pifaqor teoremini tətbiq etmək və fəzada qurulmuş üçbucağın perimetrini hesablamaq. Onuncu sinif stereometriyası, düz xəttin müstəviyə perpendikulyarlığı üzrə test tapşırığı. Dərslikdəki tərif və teoremlərə əsaslanan, fəzada təsəvvürü inkişaf etdirən məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Nöqtədən hipotenuza qədər məsafə

    Üç perpendikulyar teoremi ilə fəzadakı nöqtədən üçbucağın tərəfinə qədər məsafəni tapmaq: düzbucaqlı üçbucağın təpəsindən onun müstəvisinə qaldırılmış perpendikulyar, mail və proyeksiya, nöqtədən düz xəttə məsafənin tərifi, planimetriya biliklərindən istifadə və Pifaqor teoremi. Onuncu sinif stereometriyası, buraxılış imtahanı tipli test və qısa cavablı tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Düzbucaqlı paralelepipedin diaqonalı

    Düzbucaqlı paralelepipedin diaqonalını hesablamaq: yan tilin oturacaq müstəvisinə perpendikulyarlığını əlamətlə əsaslandırmaq, bundan alınan düzbucaqlı üçbucağı görmək və Pifaqor teoremini ardıcıl tətbiq etmək. Onuncu sinif stereometriyası, düz xəttin müstəviyə perpendikulyarlığı; fəza fiqurunda müstəvi üçbucaq ayırmaq bacarığı və test tapşırığı. Dərslikdəki tərif və teoremlərə əsaslanan, fəzada təsəvvürü inkişaf etdirən məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Perpendikulyarın ucundan təpələrə məsafələr və düzbucaqlının sahəsi

    Düzbucaqlının təpəsindən onun müstəvisinə qaldırılmış perpendikulyar: perpendikulyarın ucundan düzbucaqlının təpələrinə qədər məsafələr verildikdə fəzada düzbucaqlı üçbucaqları görmək, verilənlərdən naməlum uzunluqları tapmaq və düzbucaqlının sahəsini hesablamaq; çoxaddımlı həll və yazılı əsaslandırma. Onuncu sinif stereometriyası, qəbul imtahanı səviyyəsi. Dərslikdəki tərif və teoremlərə əsaslanan, fəzada təsəvvürü inkişaf etdirən məşq.