Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

f(x) = a tənliyinin iki kökü

Hissə-hissə verilmiş funksiya üçün f(x) = a tənliyinin köklərinin sayını parametrdən asılı araşdırmaq: funksiyanın qrafikini hissələr üzrə qurmaq, üfüqi düz xəttin qrafiki neçə nöqtədə kəsdiyini parametrin müxtəlif qiymətlərində müəyyən etmək və cavabı yazılı əsaslandırmaq. Qəbul imtahanı səviyyəli tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Funksiya verilmişdir:

f(x)={2x+6,x<0x2−4x+3,x≥0f(x)=\begin{cases} 2x+6, & x<0 \\ x^2-4x+3, & x\ge 0 \end{cases}

a-nın elə tam qiymətlərinin cəmini tapın ki, f(x) = a tənliyinin düz iki kökü olsun. Cavabı tam ədəd kimi yazın və həllinizi əsaslandırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Köklərin sayı — kəsişmə nöqtələrinin sayı

Əsas fikir

Dərslikdən. Təyin oblastının müxtəlif aralıqlarında müxtəlif düsturlarla verilən funksiyalara hissə-hissə verilmiş funksiyalar deyilir.

f(x) = a tənliyinin köklərinin sayı y = a üfüqi düz xəttinin funksiyanın qrafiki ilə ortaq nöqtələrinin sayına bərabərdir. Hər hissənin qiymətlər oblastı və sərhəd nöqtəsindəki rəngli/rəngsiz uclar ayrıca nəzərə alınır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqf(x) = a tənliyinin iki kökü

Funksiya verilmişdir:

f(x) =2x + 6,x < 0x² − 4x + 3,x ≥ 0

a-nın elə tam qiymətlərinin cəmini tapın ki, f(x) = a tənliyinin düz iki kökü olsun. Cavabı tam ədəd kimi yazın və həllinizi əsaslandırın.

  1. x < 0 hissəsi: y = 2x + 6 artan şüadır, x → 0 olduqda 6-ya yaxınlaşır, (0; 6) ucu daxil deyil. Hər a < 6 üçün bir kök, a ≥ 6 üçün kök yoxdur.
  2. x ≥ 0 hissəsi: y = x² − 4x + 3 = (x − 2)² − 1, təpə (2; −1), başlanğıc (0; 3) daxildir. a < −1: kök yoxdur; a = −1: bir kök (x = 2); −1 < a ≤ 3: iki kök; a > 3: bir kök.
  3. Cəmləyirik: a < −1 — 1 kök; a = −1 — 2 kök; −1 < a ≤ 3 — 3 kök; 3 < a < 6 — 2 kök; a ≥ 6 — 1 kök.
  4. Düz iki kök: a = −1 və ya 3 < a < 6. Tam qiymətlər: −1, 4, 5; cəmi −1 + 4 + 5 = 8.
  5. Cavab: 8

f(x) = a tənliyinin kökləri

3 < a < 6 olduqda y = a düz xətti şüanı bir, parabola hissəsini bir nöqtədə kəsir; y = −1 isə şüanı kəsir və parabolaya təpədə toxunur.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

a = 4: 2x + 6 = 4 ⇒ x = −1 < 0 ✓; x² − 4x + 3 = 4 ⇒ x = 2 ± √5, yalnız 2 + √5 ≥ 0 ✓ — iki kök. a = 3: x = −1,5; x = 0; x = 4 — üç kök. a = 6: şüada 2x + 6 = 6 ⇒ x = 0, lakin 0 «x < 0» şərtini ödəmir; parabolada bir kök — cəmi bir kök.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 9a = −1 unudulub: 4 + 5 = 9. a = −1 olduqda parabola hissəsi y = −1 düz xəttinə təpədə toxunur (bir kök), şüa da bir kök verir — cəmi iki kök.
  • 14a = 6 da götürülüb: −1 + 4 + 5 + 6 = 14. Şüanın (0; 6) ucu qrafikə daxil deyil, ona görə a = 6 olduqda yalnız bir kök var.
  • 11a = 3 də götürülüb: −1 + 3 + 4 + 5 = 11. a = 3 olduqda parabola hissəsi iki kök (x = 0 və x = 4), şüa bir kök verir — üç kök.
  • 3Uyğun qiymətlərin cəmi əvəzinə sayı yazılıb: −1, 4, 5 — üç qiymət. Sual cəmi soruşur: −1 + 4 + 5 = 8.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    f(x) = 6 tənliyi: köklərin şərtlə yoxlanması

    Hissə-hissə verilmiş funksiya üçün f(x) = a tənliyini həll etmək: hər hissənin düsturunu verilmiş qiymətə bərabərləşdirmək, alınan tənliyi həll etmək, tapılan hər kökün həmin hissənin şərtini ödəyib-ödəmədiyini yoxlamaq və nəticəni yazılı əsaslandırmaq; qrafikdə üfüqi düz xəttlə kəsişmə kimi şərh. Onuncu sinif, buraxılış imtahanı tipli tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Modullu funksiya: f(x) = 5 tənliyi

    Modullu funksiyanı modulun içindəki ifadənin işarəsinə görə iki hissəyə ayırıb hissə-hissə verilmiş funksiya kimi yazmaq və f(x) = a tənliyini hər hissədə ayrıca həll etmək: hər hissədə tapılan kökü onun şərti ilə yoxlamaq və tələb olunan cəmi hesablamaq. Onuncu sinif, hissə-hissə verilmiş funksiyalar üzrə test tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Kəsilməzlik üçün parametr

    Hissə-hissə verilmiş funksiyanın kəsilməzliyi: qrafiki qələmi vərəqdən ayırmadan çəkmək mənasını sərhəd nöqtəsində tətbiq etmək, buradan parametr üçün şərt alıb həll etmək və nəticəni hər iki düsturla yoxlamaq. Onuncu sinif, parametrli test tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Parametrin hansı qiymətində tək funksiya

    Parametrdən asılı çoxhədli funksiyanın tək funksiya olması üçün parametrin qiymətini tapmaq: tək funksiyanın tərifini analitik ifadəyə tətbiq etmək, f(−x) ifadəsini qurub −f(x) ilə müqayisə etmək və parametr üçün alınan şərtləri həll etmək. Onuncu sinif funksiyalar bölməsi, parametrli buraxılış imtahanı tipli tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Qrafik və absis oxu ilə hüdudlanan fiqur

    Hissə-hissə verilmiş funksiyanın qrafikini qurmaq və qrafiklə absis oxu arasında qalan fiqurun sahəsini tapmaq: hər hissənin sıfırlarını və sərhəd nöqtələrindəki qiymətlərini hesablamaq, fiqurun növünü təpələrinə görə müəyyən etmək və sahəni həndəsi düsturla hesablayıb yazılı əsaslandırmaq; fiqurun sərhədlərini qrafikə görə müəyyən etmək. Qəbul imtahanı səviyyəli, çoxaddımlı tapşırıq.

  • HTML dərsDİM · Riyaziyyat

    İbtidai funksiya. Qeyri-müəyyən inteqral

    11-ci sinif üçün ibtidai funksiya və qeyri-müəyyən inteqral mövzusunda oxu dərsi: inteqrallama törəmənin tərs əməli kimi, ibtidai funksiyanın tərifi, F(x) + C ailəsinin niyə yaranması və şaquli sürüşmüş paralel toxunanlı qrafiklər, ∫f(x)dx yazılışının hissələri izah olunur. Şagird ibtidai funksiyalar cədvəli, cəm və sabit vuruq xassələri və xətti arqument üçün 1/k vuruğu ilə inteqral tapmağı, cavabı törəmə ilə yoxlamağı, verilmiş nöqtədən keçən ibtidaini seçməyi və sürətdən koordinat qanununu bərpa etməyi öyrənir. Törəmə qaydalarını bilən şagirdlər üçündür.

    6.53 İbtidai funksiya. Qeyri-müəyyən inteqral