Mətn
Şəkildə düzbucaqlı koordinat sistemində bir neçə nöqtə göstərilib. H nöqtəsinin koordinatlarını müəyyən edin.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Əvvəl absis, sonra ordinat
Əsas fikir
Düzbucaqlı koordinat sistemində üfüqi ox absis oxu (x oxu), şaquli ox ordinat oxu (y oxu) adlanır; onların kəsişmə nöqtəsi O koordinat başlanğıcıdır. Nöqtənin yeri (x; y) koordinat cütü ilə yazılır: birinci ədəd — absis (O-dan sağa müsbət, sola mənfi), ikinci ədəd — ordinat (yuxarı müsbət, aşağı mənfi).
nöqtə (absis; ordinat) = (x; y)
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllH nöqtəsinin koordinatları = ?
- H nöqtəsindən absis oxuna perpendikulyar (şaquli xətt) çəkirik: o, absis oxunu 2 nöqtəsində kəsir. Deməli, absis 2-dir (O-dan 2 vahid sağda).
- H nöqtəsindən ordinat oxuna perpendikulyar (üfüqi xətt) çəkirik: o, ordinat oxunu −3 nöqtəsində kəsir. Deməli, ordinat −3-dür (O-dan 3 vahid aşağıda).
- Koordinat cütündə əvvəl absis, sonra ordinat yazılır: H (2; −3).
- Cavab: H (2; −3)
H nöqtəsindən oxlara perpendikulyarlar: absis oxunu 2, ordinat oxunu −3 nöqtəsində kəsir
Kəsik xətlər H nöqtəsindən oxlara perpendikulyarlardır: absis 2, ordinat −3.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
O-dan başlayaq: 2 vahid sağa, sonra 3 vahid aşağı gedirik və düz H nöqtəsinə çatırıq ✓. H sağda və aşağıdadır, yəni IV rübdədir; IV rübdə koordinatların işarələri (+; −) olur — H (2; −3) buna uyğundur ✓.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
(−3; 2) — yer dəyişib
Əvvəl ordinat yazılıb.
Düzgün
(2; −3)
Əvvəl absis (sağ/sol), sonra ordinat (yuxarı/aşağı).
Digər cavablar niyə səhvdir
- (−3; 2) — Koordinatların yeri dəyişdirilib: əvvəl ordinat, sonra absis yazılıb. Koordinat cütündə birinci həmişə absisdir (x).
- (2; 3) — Ordinatın işarəsi itib. H nöqtəsi absis oxundan aşağıdadır, ona görə ordinatı mənfidir: −3.
- (−2; −3) — Absisin işarəsi səhvdir. H nöqtəsi ordinat oxundan sağdadır, ona görə absisi müsbətdir: 2.
- (−2; 3) — Hər iki işarə tərsinə yazılıb (sağ mənfi, aşağı müsbət sayılıb). Absis oxunda sağa, ordinat oxunda yuxarı müsbət istiqamətdir.