«x ədədindən 5 vahid çox olan ədədin 3 misli»ni ifadə şəklində yazın və x = −7 olduqda onun qiymətini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
«Çox» — toplama, «misli» — vurma
Əsas fikir
Sözlə verilmiş münasibəti ifadəyə çevirəndə hər sözü əmələ çeviririk: «a-nın 2 misli» — 2 · a, qısa yazılışda 2a (vurma); «a-dan 2 vahid çox» — a + 2 (toplama); «a-nın kvadratı» — a²; «… cəmi» — toplama, «… fərqi» — çıxma, «… hasili» — vurma.
Fərqdə birinci deyilən azalandır, ikinci deyilən çıxılandır. Bütöv cəmin (fərqin) misli və ya hasili deyiləndə həmin cəm mötərizəyə alınır.
«x-dən 5 vahid çox» → x + 5; «onun 3 misli» → 3 · (x + 5)
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
Həll«x-dən 5 vahid çox olan ədədin 3 misli», x = −7
- «x ədədindən 5 vahid çox olan ədəd»: x + 5.
- Bu ədədin 3 misli — bütöv x + 5 3-ə vurulur, ona görə mötərizə: 3 · (x + 5).
- x = −7: əvvəl mötərizə −7 + 5 = −2.
- Sonra vurma: 3 · (−2) = −6.
- Cavab: 3 · (x + 5); −6
x-dən 5 vahid çox → x + 5; onun 3 misli → 3 · (x + 5)
Əvvəl «5 vahid çox» olan ədəd yazılır, sonra o bütövlükdə 3-ə vurulur.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Sözlə yoxlayırıq: −7-dən 5 vahid çox olan ədəd −7 + 5 = −2, onun 3 misli −2 · 3 = −6 ✓. İfadə ilə də eyni: 3 · (−7 + 5) = −6 ✓.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
3x + 5
3-ə yalnız x vurulub.
Düzgün
3 · (x + 5)
Bütöv x + 5 3-ə vurulur.
Digər cavablar niyə səhvdir
- 3x + 5; −16 — Mötərizə yazılmayıb: 3-ə yalnız x vurulub. Şərtdə isə x + 5 ədədinin bütövlükdə 3 misli soruşulur.
- 3 · (x + 5); 36 — İfadə doğrudur, amma −7-nin işarəsi atılıb: −7 + 5 = −2-dir, 12 deyil.
- 5x + 3; −32 — «Çox» və «misli» yerini dəyişib: x 5-ə vurulub, 3 əlavə olunub.
- x + 5 + 3; 1 — «3 misli» «3 vahid çox» kimi oxunub. «Misli» vurmadır.