Bazarda 1 kq pomidorun qiyməti 2,40 manat idi. Bir həftə sonra qiymət 3 manat oldu. Pomidorun qiyməti neçə faiz artdı?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Dəyişmə faizi
Qayda
Kəmiyyətin dəyişməsini faizlə ifadə etmək üçün əvvəlcə qiymət fərqi tapılır, sonra bu fərqin ilkin qiymətin neçə faizi olduğu hesablanır.
Dəyişmə faizi = qiymət fərqi : ilkin qiymət · 100%
2 · Həll
Addım-addım həll
TapşırıqArtım faizi
Pomidorun qiyməti 2,40 manatdan 3 manata qalxdı. Qiymət neçə faiz artdı?
- Qiymət fərqini tapırıq: 3 − 2,40 = 0,60 (manat).
- Fərqi ilkin qiymətə bölürük: 0,60 : 2,40 = 0,25.
- Faizlə ifadə edirik: 0,25 · 100% = 25%. Qiymət artdığı üçün bu, artım faizidir.
Cavab: qiymət 25% artdı
İki zolaq: yuxarıda yeni qiymət 3 manat, aşağıda ilkin qiymət 2,40 manat (100%). Artıq hissə 0,60 manat, yəni ilkin qiymətin 25%-i.
Yeni qiymət ilkin qiymətdən 0,60 ₼ çoxdur; bu fərq ilkin qiymətin (100%) 25%-idir.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
İlkin qiymətin 25%-i: 2,40 · 0,25 = 0,60 manat. 2,40 + 0,60 = 3 manat — yeni qiymət alınır.
4 · Diqqət
Digər cavablar niyə səhvdir
Səhv yol
0,60 : 3 · 100% = 20%
Fərq yeni qiymətə bölünüb.
Düzgün yol
0,60 : 2,40 · 100% = 25%
Fərq həmişə ilkin qiymətə bölünür.
- 20% — fərq (0,60 manat) yeni qiymətə — 3 manata bölünüb: 0,60 : 3 · 100% = 20%. Dəyişmə faizi ilkin qiymətə görə hesablanır.
- 60% — 0,60 manat qiymət fərqidir, faiz deyil; onu ilkin qiymətə bölüb 100%-ə vurmaq lazımdır.
- 125% — 3 : 2,40 · 100% = 125% — yeni qiymət ilkin qiymətin 125%-idir; artım 125% − 100% = 25%-dir.
- 0,25% — 0,60 : 2,40 = 0,25 tapılıb, amma 100%-ə vurulmayıb: 0,25 · 100% = 25%.