Ardıcıl endirimlər · İlkin qiyməti tapmaq

1 · Əsas fikir

Ardıcıl endirimlər

Qayda

Hər endirim öz ilkin qiymətindən hesablanır. Qiymət p% endiriləndə sonrakı qiymət əvvəlkinin (100 − p)%-i olur; ilkin qiyməti tapmaq üçün addımları sondan əvvələ doğru tənasüblə geri qaytarırıq.

sonrakı qiymət : əvvəlki qiymət = (100 − p) : 100

2 · Həll

Addım-addım həll

Tapşırıqİlkin qiyməti tapmaq

Qiymət əvvəlcə 20%, sonra yeni qiymət daha 10% endirildi və 504 manat oldu. İlkin qiymət neçə manat idi?

1. İkinci endirim: 504 manat aralıq qiymətin 100% − 10% = 90%-idir. 504 : y = 90 : 100 ⇒ y = 504 · 100 : 90 = 560 (manat).
2. Birinci endirim: 560 manat ilkin qiymətin 100% − 20% = 80%-idir. 560 : x = 80 : 100 ⇒ x = 560 · 100 : 80 = 700 (manat).
3. Deməli, maşının ilkin qiyməti 700 manat idi.

Cavab: 700 manat

Zəncir: ilkin qiymət 700 manat, 20% endirimdən sonra 560 manat, daha 10% endirimdən sonra 504 manat. Geri yol: 504 : 0,9 = 560, 560 : 0,8 = 700.

Hər endirim öz qiymətindən: geri qayıdanda 0,9-a, sonra 0,8-ə bölürük.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

İrəli yoxlayırıq: 700 − 700 · 0,2 = 560; 560 − 560 · 0,1 = 504 manat. Ümumi endirim: (700 − 504) : 700 · 100% = 28%, 30% yox.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

20% + 10% = 30% ⇒ 504 : 0,7 = 720

İkinci endirim 560-dan hesablanır, ilkin qiymətdən yox.

Düzgün yol

504 → 560 → 700

Hər endirim ayrıca, sondan əvvələ geri qaytarılır.

• 720 manat — endirimlər toplanıb (20% + 10% = 30%) və 504 manat 720-nin 70%-i sayılıb. İkinci endirim azalmış qiymətdən hesablanır: 720 → 576 → 518,4 manat, 504 yox.
• 560 manat — yalnız ikinci endirim geri qaytarılıb (504 : 0,9 = 560); bu, birinci endirimdən sonrakı qiymətdir, ilkin yox.
• 655,2 manat — 504-ə onun 30%-i əlavə edilib (504 · 1,3). Endirimlər 504-dən yox, əvvəlki qiymətlərdən hesablanıb.
• 665,28 manat — 504 əvvəl 10%, sonra 20% artırılıb (504 · 1,1 · 1,2). Endirimi geri qaytarmaq üçün sonrakı qiymətin faizini əlavə etmək olmaz — sonrakı qiymət əvvəlkinin (100 − p)%-idir.