Kəmiyyətin dəyişməsi · Azalma faizi

1 · Əsas fikir

Dəyişmə faizi

Qayda

Kəmiyyətin dəyişməsini faizlə ifadə etmək üçün əvvəlcə qiymət fərqi tapılır, sonra bu fərqin ilkin qiymətin neçə faizi olduğu hesablanır.

Dəyişmə faizi = qiymət fərqi : ilkin qiymət · 100%

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqAzalma faizi

Alma məhsulu 1,5 t-dan 1200 kq-a dəyişdi. Məhsul artdı, yoxsa azaldı? Neçə faiz?

1. Vahidləri eyniləşdiririk: 1,5 t = 1500 kq.
2. 1200 kq < 1500 kq — məhsul azalıb. Fərq: 1500 − 1200 = 300 (kq).
3. Fərqi ilkin qiymətə bölüb faizlə ifadə edirik: 300 : 1500 · 100% = 20%.

Cavab: 20% azaldı

İki zolaq: yuxarıda bu ilki məhsul 1200 kq, aşağıda ötən ilki məhsul 1500 kq (100%). Çatışmayan hissə 300 kq, yəni ilkin məhsulun 20%-i.

Bu il məhsul 300 kq azdır; bu fərq ötən ilki məhsulun (100%) 20%-idir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

1500 kq-ın 20%-i: 1500 · 0,2 = 300 kq. 1500 − 300 = 1200 kq — bu ilki məhsul alınır.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

300 : 1200 · 100% = 25%

Fərq bu ilki (yeni) qiymətə bölünüb.

Düzgün yol

300 : 1500 · 100% = 20%

Fərq ötən ilki (ilkin) qiymətə bölünür.

• 20% artdı — faiz düzgün tapılıb, istiqamət səhvdir: 1200 kq 1,5 t = 1500 kq-dan azdır, deməli, məhsul azalıb.
• 25% azaldı — fərq (300 kq) bu ilki məhsula — 1200 kq-a bölünüb: 300 : 1200 · 100% = 25%. Fərq ilkin qiymətə — 1500 kq-a bölünməlidir.
• 80% azaldı — 1200 : 1500 · 100% = 80% — bu ilki məhsul ötən ilkinin 80%-idir; azalma 100% − 80% = 20%-dir.
• 30% azaldı — 300 kq 1000 kq-a (1 t) bölünüb; ilkin məhsul 1,5 t = 1500 kq-dır: 300 : 1500 · 100% = 20%.