Miqyas · Planı vərəqə sığdırmaq üçün miqyas seçmək

1 · Əsas fikir

Miqyas seçmək

Qayda

1 : n miqyasında planın hər ölçüsü = həqiqi ölçü (sm) : n. Plan vərəqə sığır, əgər planın uzunluğu vərəqin uzunluğundan, eni isə vərəqin enindən böyük deyilsə. n kiçik olduqca plan böyük olur.

60 m = 6000 sm, 40 m = 4000 sm

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqPlanı vərəqə sığdırmaq üçün miqyas seçmək

Həyət 60 m × 40 m, vərəq 29,7 sm × 21 sm. Hansı miqyasla plan vərəqə sığır və sığanlar arasında ən böyüyüdür?

1. Ölçüləri santimetrə çeviririk: 60 m = 6000 sm, 40 m = 4000 sm.
2. Hər miqyas üçün planın ölçülərini tapırıq (sm): 1 : 100 → 60 × 40; 1 : 150 → 40 × 26,7 (təxminən); 1 : 200 → 30 × 20; 1 : 250 → 24 × 16; 1 : 500 → 12 × 8.
3. Vərəqlə müqayisə edirik (29,7 × 21): 1 : 100, 1 : 150 və 1 : 200 ilə uzunluq 29,7 sm-dən böyükdür, sığmır; 1 : 250 və 1 : 500 ilə sığır.
4. Sığanlardan ən böyük plan 1 : 250 ilə alınır (24 × 16 sm), çünki 250 < 500.

Cavab: 1 : 250

Vərəq 29,7 × 21 sm: 1 : 250 planı 24 × 16 sm içəridə qalır, 1 : 200 planı 30 × 20 sm sağ kənardan 3 mm çıxır

1 : 250 planı vərəqə sığır; 1 : 200 planı uzunluqda 3 mm çıxır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

24 sm ≤ 29,7 sm və 16 sm ≤ 21 sm — plan sığır. Tərsinə: 24 sm · 250 = 6000 sm = 60 m, 16 sm · 250 = 4000 sm = 40 m — həyətin ölçüləri alınır.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

1 : 200 → 30 sm

30 sm > 29,7 sm: 3 mm-lik fərq də planı vərəqdən çıxarır.

Düzgün yol

1 : 250 → 24 sm × 16 sm

Hər iki ölçü vərəqə sığır və plan mümkün qədər böyükdür.

• 1 : 100 — plan 60 sm × 40 sm olur — vərəqdən təxminən iki dəfə böyükdür.
• 1 : 150 — planın uzunluğu 6000 : 150 = 40 sm olur — 29,7 sm-dən böyükdür, sığmır.
• 1 : 200 — plan 30 sm × 20 sm olur. En sığır, amma uzunluq 30 sm > 29,7 sm — 3 mm artıqdır.
• 1 : 500 — plan 12 sm × 8 sm olur və sığır, amma 1 : 250 ilə çəkilən plandan (24 sm × 16 sm) kiçikdir; sual sığanlar arasında ən böyüyünü soruşur.