Miqyas · Böyütmə miqyası ilə həqiqi ölçü

1 · Əsas fikir

Böyütmə miqyası

Qayda

Kiçik obyektləri təsvir edəndə bütün məsafələr eyni ədəd dəfə böyüdülür və miqyas 2 : 1, 10 : 1 kimi yazılır. n : 1 miqyasında həqiqi uzunluğu tapmaq üçün şəkildəki uzunluğu n-ə bölürük.

şəkildəki : həqiqi = 4 : 1

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqBöyütmə miqyası ilə həqiqi ölçü

Miqyas 4 : 1, şəkildə arının uzunluğu 6 sm. Arının həqiqi uzunluğu nə qədərdir?

1. Həqiqi uzunluğu x ilə işarə edib tənasüb qururuq (şəkildəki : həqiqi): 4 : 1 = 6 : x.
2. Tənasübün əsas xassəsinə görə 4 · x = 1 · 6, deməli x = 6 : 4.
3. x = 1,5 sm.

Cavab: 1,5 sm

Şəkildəki 6 sm uzunluq 4 bərabər parçaya bölünür; hər parça 1,5 sm — arının həqiqi uzunluğu

4 : 1 şəkli 4 dəfə böyüdür: həqiqi uzunluq şəkildəkinin dörddə biridir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

1,5 sm · 4 = 6 sm — şəkildəki uzunluq alınır. Böyütmədə həqiqi ölçü şəkildəkindən kiçik olmalıdır: 1,5 sm < 6 sm.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

6 · 4 = 24 sm

4 : 1 şəkli böyüdür; vurmaq arını daha da böyüdür.

Düzgün yol

6 : 4 = 1,5 sm

Şəkil 4 dəfə böyükdür, həqiqi arı 4 dəfə kiçikdir.

• 24 sm — 6 sm 4-ə vurulub. 4 : 1 böyütmə miqyasıdır — şəkil həqiqi ölçüdən 4 dəfə böyükdür, ona görə bölmək lazımdır.
• 10 sm — 6 ilə 4 toplanıb; miqyas iki uzunluğun nisbətidir, cəmi deyil.
• 2 sm — 6-dan 4 çıxılıb; miqyas iki uzunluğun nisbətidir, fərqi deyil.
• 1,5 mm — 6 : 4 = 1,5 düz hesablanıb, amma vahid səhv yazılıb: şəkildəki uzunluq santimetrlədir, 1,5 sm = 15 mm.