Mətn
Birinci xəritədə A və B şəhərləri arasındakı məsafə 4,5 sm-dir; bu şəhərlər arasındakı həqiqi məsafə 90 km-dir. Eyni ərazinin miqyası 1 : 500 000 olan ikinci xəritəsində B və C şəhərləri arasındakı məsafə 12 sm-dir. Şəhərlər və məsafələr şərtidir.
Birinci xəritədə B və C şəhərləri arasındakı məsafə neçə santimetrdir?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Bir xəritədən digərinə
Qayda
Məsafəni başqa xəritəyə köçürmək üçün həqiqi məsafədən keçirik: əvvəl xəritənin miqyasını tapırıq, sonra həqiqi məsafəni hesablayıb lazımi miqyasa bölürük.
90 km = 9 000 000 sm
2 · Həll
Addım-addım həll
Tapşırıqİki xəritə: miqyası tapıb məsafəni köçürmək
Xəritə 1: 4,5 sm ↔ 90 km. Xəritə 2 (1 : 500 000): B–C 12 sm. Xəritə 1-də B–C neçə santimetrdir?
- Birinci xəritənin miqyası: 90 km = 9 000 000 sm; 4,5 : 9 000 000 = 1 : 2 000 000.
- B–C həqiqi məsafəsi (ikinci xəritədən): 12 sm · 500 000 = 6 000 000 sm = 60 km.
- Birinci xəritədə: 6 000 000 sm : 2 000 000 = 3 sm.
Cavab: 3 sm
12 sm · 500 000 = 6 000 000 sm = 60 km; 6 000 000 sm : 2 000 000 = 3 sm
İkinci xəritədən həqiqi məsafəyə, oradan birinci xəritəyə keçirik.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Miqyasların ikinci ədədləri 2 000 000 : 500 000 = 4 dəfə fərqlənir, deməli birinci xəritədə eyni məsafə 4 dəfə qısadır: 12 : 4 = 3 sm. Həm də 3 sm · 2 000 000 = 6 000 000 sm = 60 km.
4 · Diqqət
Digər cavablar niyə səhvdir
Səhv yol
12 · 4 = 48 sm
1 : 2 000 000 xəritəsi daha çox kiçildir — məsafə uzanmır.
Düzgün yol
12 : 4 = 3 sm
İkinci ədəd böyük olan xəritədə məsafə qısadır.
- 30 sm — birinci xəritənin miqyası 1 : 200 000 alınıb (90 km = 900 000 sm kimi). Əslində 90 km = 9 000 000 sm.
- 0,3 sm — 90 km = 90 000 000 sm götürülüb (sıfır artıq) və miqyas 1 : 20 000 000 alınıb.
- 48 sm — 12 sm 4-ə vurulub. Miqyasların nisbəti düzdür (4 dəfə), amma istiqamət tərsdir: birinci xəritə daha çox kiçildir (1 : 2 000 000), ona görə məsafə qısalmalıdır.
- 60 km — bu, B və C arasındakı həqiqi məsafədir; sual birinci xəritədəki məsafəni soruşur.