Fermer iki növ gübrədən hansının pomidor məhsulunu daha çox artırdığını öyrənmək istəyir.
Bunun üçün məlumatı toplamağın ən düzgün yolu hansıdır?
İzahı göstər
Sualın izahı · 7-ci sinif · Məlumatın toplanması
İki gübrəni müqayisə etmək üçün düzgün təcrübəni seçmək
Fermerin sualına cavab verəcək məlumatı necə toplamaq lazım olduğunu seçirik.
1 · Əsas fikir
Nəyi bilmək lazımdır?
Yadda saxla
«Hansı daha yaxşı işləyir?» sualına fikir yox, ölçülmüş nəticə cavab verir — ona görə təcrübə lazımdır. Ədalətli təcrübədə:
- ən azı iki hal müqayisə olunur;
- yalnız yoxlanılan şərt fərqlidir (burada — gübrə), qalan hər şey eynidir;
- nəticə ölçülür (məhsulun kütləsi).
2 · Həll
Addım-addım həll
Həllİki gübrəni müqayisə etmək üçün düzgün təcrübəni seçmək
Hər yolu üç şərtlə yoxlayaq.
- Eyni ölçülü iki sahə, eyni sort, eyni suvarma: iki hal var ✓, yalnız gübrə fərqlidir ✓.
- Hər sahənin məhsulu çəkilir: nəticə ölçülür ✓.
- Deməli, məhsuldakı fərq yalnız gübrə ilə izah oluna bilər. Eyni şəraitdə iki sahə, yalnız gübrə fərqli, məhsul çəkilir.
Ədalətli təcrübə
Yalnız gübrə fərqlidir — ona görə məhsul fərqinin səbəbi gübrədir.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Qalan yollar ya müqayisə vermir, ya ölçülmüş nəticə vermir, ya da bir neçə şərti birdən dəyişir — fermer onlarla hansı gübrənin daha yaxşı olduğunu dəqiq bilə bilməz.
4 · Diqqət
Tez-tez edilən səhvlər
İki şərti birdən dəyişmək
Sort da, gübrə də fərqlidir — fərqin səbəbi bilinmir.
Bir şərti dəyişmək
Yalnız gübrə fərqlidir — fərq gübrədən gəlir.
Digər cavablar niyə səhvdir?
- Qonşu fermerlərdən … soruşmaq — Bu, sorğudur: fikir toplayır, ölçülmüş məhsul yox.
- Bir sahəyə yalnız 1-ci gübrə verib … — Müqayisə yoxdur — 2-ci gübrə haqqında heç bir məlumat alınmır.
- Bir sahədə qırmızı sort …, digər sahədə sarı sort … — Həm sort, həm gübrə dəyişib; məhsul fərqinin hansından olduğu bilinmir.
- Bazarda … qiymətlərini müqayisə etmək — Qiymət məhsuldarlıq haqqında məlumat vermir.