Mətn (transkript)
Sinifdə ən gur səs hələ çoxluq demək deyil. Məktəb yeni idman dərnəyi açır. Hansını seçək? Təxmin yanılda bilər. Statistika buna görə məlumat toplamaqla başlayır. Amma necə? Birinci yol — müşahidə. Həkim temperaturu hər iki saatdan bir ölçüb yazır: otuz doqquz tam onda beş, otuz doqquz, otuz səkkiz, otuz yeddi. Heç nəyi dəyişmir, sadəcə izləyir. Bəs şəraiti özümüz dəyişsək? İkinci yol — təcrübə. Əkinçi üç növ buğdanı üç sahədə əkir. Yalnız toxum fərqlidir; su da, torpaq da eynidir. Onda fərqi məhz toxum yaradır. Bəs insanların istəyini necə bilək? Üçüncü yol — sorğu. «Futbol ən yaxşı idmandır, elə deyilmi?» Bu sual cavabı özü diktə edir. Düzgün sual: «Hansı idman növü ilə məşğul olmaq istərdin?» Bəs kimdən soruşaq? Yalnız futbolçu dostlardan soruşsaq, nəticə əvvəlcədən bəllidir. Müxtəlif siniflərdən, dərnəyə gələ biləcək şagirdlərdən soruşuruq. Cavablar gəldikcə qeyd edirik. Hər cavab bir çubuqdur. Beşinci çubuq dördünü çəpəki kəsir: beşlik dəstə. Belə saymaq həm sürətli, həm dəqiqdir. Bəs nəticə? Nümunə sorğumuzda otuz şagird cavab verdi: futbola səkkiz, voleybola on iki. Deməli, çoxluğu gur səs yox, toplanıb sayılmış məlumat göstərir.
