Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Hipotenuz və katetə görə sahə

Düzbucaqlı üçbucağın sahəsini katetlərinin hasilinin yarısı kimi hesablamaq: verilən hipotenuz və katetə görə Pifaqor teoremi ilə naməlum kateti tapmaq, sonra katetlər üzrə sahə düsturunu tətbiq etmək və cavabın ölçü vahidini yoxlamaq. Pifaqor teoremini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün üçbucağın sahəsi mövzusunda məşq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Düzbucaqlı üçbucağın hipotenuzu 17 sm, katetlərindən biri 8 sm-dir. Bu üçbucağın sahəsini tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi

Əsas fikir

Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi katetləri hasilinin yarısına bərabərdir. Katetləri a və b olan düzbucaqlı üçbucaq üçün S = ½ · a · b: katetlərdən biri digərinə çəkilmiş hündürlükdür.

Alət (Pifaqor teoremi): düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuzun kvadratı katetlərin kvadratları cəminə bərabərdir, c² = a² + b².

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqHipotenuz və katetə görə sahə

Düzbucaqlı üçbucağın hipotenuzu 17 sm, katetlərindən biri 8 sm-dir. Bu üçbucağın sahəsini tapın.

  1. İkinci kateti b ilə işarə edək. Pifaqor teoreminə görə 8² + b² = 17², b² = 289 − 64 = 225, b = 15 sm.
  2. Katetlər bir-birinə perpendikulyardır: biri digərinə çəkilmiş hündürlükdür. S = ½ · 8 · 15 = 60 sm².
  3. Cavab: S = 60 sm²

Düzbucaqlı ABC üçbucağı: katet 8 sm, hipotenuz 17 sm, ikinci katet 15 sm

Katetlər 8 sm və 15 sm (tapılan katet qırmızı), hipotenuz 17 sm; düz bucaq C-dədir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

8² + 15² = 64 + 225 = 289 = 17² ✓. Hipotenuza çəkilmiş hündürlük 2 · 60 : 17 ≈ 7,1 sm alınır — kiçik katetdən (8 sm) qısadır, belə də olmalıdır ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 68 sm²Burada ½ · 8 · 17 hesablanıb. Hipotenuz 8 sm-lik katetə perpendikulyar deyil, ona görə hündürlük rolunu oynaya bilməz; ikinci katet lazımdır.
  • 120 sm²Burada ½ unudulub: 8 · 15 = 120. Bu, katetləri tərəf kimi götürən düzbucaqlının sahəsidir; üçbucaq onun yarısıdır.
  • 136 sm²Burada verilən iki ədəd sadəcə vurulub: 8 · 17. Sahə iki katetin hasilinin yarısıdır, hipotenuzla hesablanmır.
  • 30 sm²Burada yarı iki dəfə alınıb: ¼ · 8 · 15 = 30. Düsturda ½ yalnız bir dəfə var: ½ · 8 · 15 = 60.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Üçüncü tərəfin mümkün qiymətləri

    Düzbucaqlı üçbucağın iki tərəfinin uzunluğuna görə üçüncü tərəfin uzunluğunu Pifaqor teoremi ilə tapmaq: hipotenuzu və katetləri müəyyənləşdirmək, teoremi uyğun şəkildə yazmaq və cavabı hesabi kvadrat kök şəklində saxlamaq. Şərti diqqətlə oxumaq və nəticəni teoremə qoyub yoxlamaq bacarığı; kvadrat kökü bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.7 Pifaqor teoremi

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Katetlərə görə hipotenuz

    Pifaqor teoremi ilə düzbucaqlı üçbucağın iki katetinə görə hipotenuzunu tapmaq: düz bucağın qarşısındakı tərəfi hipotenuz kimi tanımaq, katetlərin kvadratlarını toplamaq və hesabi kvadrat kökü almaq, nəticəni teoremə qoyub yoxlamaq. Şəkil üzərində verilmiş ölçülərlə işləyən və kvadrat kökü bilən 8-ci sinif şagirdi üçün əsas tətbiq.

    3.7 Pifaqor teoremi

  • Video dərsDİM · Riyaziyyat5:32

    Pifaqor teoremi: iki şüşədən bir kvadrat

    8-ci sinif riyaziyyatı üçün Pifaqor teoremi mövzusunda qısa video dərs. Düzbucaqlı üçbucaqda katetlər və hipotenuz, hipotenuzun kvadratı ilə katetlərin kvadratları arasındakı əlaqə, bu əlaqənin tərəflər üzərində qurulmuş kvadratların sahələri ilə ifadəsi və kəsib-sürüşdürmə yolu ilə əyani isbatı izah olunur. Şagird iki tərəfə görə düzbucaqlı üçbucağın üçüncü tərəfini tapmağı, hipotenuzu düzgün seçməyi, kök cavabı saxlamağı, tərs teoremlə üçbucağın düzbucaqlı olub-olmadığını yoxlamağı, Pifaqor üçlüklərini, onların misillərini və sadə üçlükləri tanımağı öyrənir.

    3.7 Pifaqor teoremi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Katetlərə görə oxşarlıq

    Düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri: iti bucağa və katetlərin mütənasibliyinə görə əlamətlər, Pifaqor teoremi ilə tərəflərin tapılması, iki düzbucaqlı üçbucağın oxşarlığını yoxlamaq və oxşarlıq halında bərabər bucaqları uyğun təpələrə görə müəyyənləşdirmək; cavabı yazılı əsaslandırmaq. Pifaqor teoremini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün orta səviyyəli məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Hündürlük və katetə görə perimetr

    Düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuza çəkilmiş hündürlük: Pifaqor teoremini hündürlüyün yaratdığı oxşar üçbucaqların tənasübləri və həndəsi orta münasibətləri ilə birləşdirərək çatışmayan tərəfləri tapmaq və üçbucağın perimetrini hesablamaq. Pifaqor teoremini və kvadrat kökü bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün bir neçə addımlı fiqurlu məsələ. Məşq fiqurların oxşarlığı bölməsinin düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlığı dərsinə aiddir.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Düzbucaqlı üçbucaqda katetlərin ortalarını birləşdirən parça

    Düzbucaqlı üçbucaqda orta xətt: katetlərin orta nöqtələrini birləşdirən parçanın hipotenuza paralel orta xətt olduğunu görmək, hipotenuzu Pifaqor teoremi ilə hesablamaq və orta xətt haqqında teoremi tətbiq etmək. Nəticəni kiçik düzbucaqlı üçbucaqda yenidən yoxlamaq. İki teoremi birləşdirən şəkilli çoxaddımlı tapşırıq; Pifaqor teoremini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.22 Üçbucağın orta xətti