Mətn (transkript)
Hava limanında hərəkətli yol yarım dəqiqə qazandırır. Tənlik iki sürət tapır: hansı doğrudur? Hərəkətli yolun uzunluğu yüz iyirmi metrdir, yol özü dəqiqədə qırx metr sürüşür. İki sərnişin eyni sürətlə yeriyir: biri yolun üstündə, digəri yanında. Üstündəki yarım dəqiqə tez çatır. Bəs onların öz sürəti nədir? Sürəti iks ilə işarə edək: dəqiqədə iks metr. Yolun yanında vaxt yüz iyirmi bölü iksdir. Yolun üstündə sürətlər toplanır: iks üstəgəl qırx. Vaxtların fərqi yarım dəqiqədir. Bu rasional tənliyi həll edək. Hər iki tərəfi ortaq məxrəcə vuraq: kəsrlər yox olur, kvadrat tənlik qalır. Bu tənliyin kökləri səksən və mənfi yüz iyirmidir. Tənlik iki cavab verdi, amma sərnişinlərin sürəti birdir. Mənfi kökü atmaq asandır. Bəs iki kök də müsbət olsa? Çamadanları təyyarəyə iki lent yükləyir, birlikdə səkkiz dəqiqəyə. Yeni lent tək işləsə, köhnədən on iki dəqiqə tez qurtarır. Köhnənin vaxtı iks dəqiqə olsun. Bir dəqiqədə lentlər işin bir bölü iks və bir bölü iks çıx on iki hissəsini görür, birlikdə isə səkkizdə birini. Köklər iyirmi dörd və dörddür. İkisi də müsbətdir! Hər kök iki yoxlamadan keçməlidir. Birinci yoxlama: məxrəclər sıfırdan fərqli qalmalıdır. Bütün köklər bu yoxlamadan keçir. İkinci yoxlama məsələnin şərtidir: sürət də, vaxt da müsbət olmalıdır. Mənfi yüz iyirmi burada dayanır. Dörd də dayanır: yeni lentin vaxtı mənfi səkkiz dəqiqə alınardı. Deməli, sərnişinlər dəqiqədə səksən metr yeriyir. Yoxlayaq: yolun yanında doxsan saniyə, üstündə altmış saniyə. Fərq otuz saniyədir, düz yarım dəqiqə. Lentlər isə iyirmi dörd və on iki dəqiqəyə yükləyir. Hər kökü iki yoxlamadan keçirin: əvvəl məxrəclər, sonra məsələnin şərti. Tənlik iki sürət tapdı, yoxlamalar doğrusunu saxladı: dəqiqədə səksən metr.