Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

Nöqtələrə görə əsas funksiya

Qrafikin üzərindəki bir neçə nöqtənin koordinatlarına görə onun hansı əsas elementar funksiyaya aid olduğunu müəyyən etmək: hər nöqtənin koordinatlarını funksiyaların düsturlarında yoxlamaq və bütün nöqtələrdən keçən yeganə funksiyanı seçmək. Onuncu sinif cəbri, bəzi funksiyaların qrafiki və xassələri üzrə giriş səviyyəli test tapşırığı.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Əsas funksiyalardan birinin qrafiki (−3; 3), (0; 0) və (2; 2) nöqtələrindən keçir. Bu hansı funksiyadır?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Bəzi funksiyaların qrafiki və xassələri

Əsas fikir

Dərslikdən («Bəzi funksiyaların qrafiki və xassələri», «Əsas funksiyalar»): «Aşağıdakı cədvəldə bəzi əsas elementar funksiyaların qrafikləri və onlar haqqında bir sıra məlumatlar verilmişdir.»

Dərslikdəki «Əsas funksiyalar» cədvəli:

  • Eynilik funksiyası, f(x) = xD(f) = (−∞; +∞); E(f) = (−∞; +∞); sıfırı: x = 0; artan funksiyadır; ekstremum: yoxdur.
  • Modul funksiyası, f(x) = |x|D(f) = (−∞; +∞); E(f) = [0; +∞); sıfırı: x = 0; (−∞; 0]-da azalır, [0; +∞)-da artır; ekstremum: (0; 0) nöqtəsində minimum.

Nöqtə qrafikin üzərindədirsə, onun koordinatları funksiyanın düsturunu ödəyir: y = f(x).

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqNöqtələrə görə əsas funksiya

Əsas funksiyalardan birinin qrafiki (−3; 3), (0; 0) və (2; 2) nöqtələrindən keçir. Bu hansı funksiyadır?

  1. (0; 0) nöqtəsi y = 1/x və y = c (c ≠ 0) istisna olmaqla hamısına uyğun gəlir — seçim üçün digər nöqtələr lazımdır.
  2. (2; 2): f(2) = 2 — bunu y = x və y = |x| ödəyir (22 = 4, 23 = 8, √2 ≠ 2).
  3. (−3; 3): f(−3) = 3 — y = x üçün −3, y = |x| üçün |−3| = 3 ✓.
  4. Üç nöqtənin hamısından yalnız y = |x| keçir.
  5. Cavab: y = |x|

y = |x| qrafikindəki üç nöqtə

(−3; 3) nöqtəsi y = |x| qrafikini y = x düz xəttindən ayırır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Yoxlama: |−3| = 3, |0| = 0, |2| = 2 ✓. Mənfi absisli nöqtənin ordinatı müsbətdir — qrafik II rübə də keçir, bu da V şəkilli modul qrafikinə uyğundur.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • y = xy = x (0; 0) və (2; 2) nöqtələrindən keçir, lakin x = −3 olduqda y = −3 ≠ 3.
  • y = x²(−3)2 = 9 ≠ 3 və 22 = 4 ≠ 2 — yalnız (0; 0) uyğun gəlir.
  • y = √xx = −3 y = √x funksiyasının təyin oblastına daxil deyil, həm də √2 ≠ 2.
  • y = x³(−3)3 = −27 ≠ 3 və 23 = 8 ≠ 2.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Qrafikə görə əsas funksiya

    Əsas elementar funksiyaların qrafiklərini tanımaq: qrafikin formasına, yerləşdiyi rüblərə, koordinat oxlarını kəsib-kəsməməsinə və üzərində qeyd olunmuş nöqtələrin koordinatlarına görə qrafikin hansı əsas funksiyaya aid olduğunu müəyyən etmək. Onuncu sinif cəbri, funksiyalar bölməsi, bəzi funksiyaların qrafiki və xassələri üzrə qrafikli test tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Dartılma və sıxılmada nöqtənin obrazı

    Qrafiklərin dartılması və sıxılması zamanı nöqtələrin koordinatlarının dəyişməsi: funksiyanın əmsala vurulmasının ordinatı, arqumentin əmsala vurulmasının isə absisi dəyişdiyini nəzərə alaraq ilkin qrafikin məlum nöqtəsinə uyğun gələn nöqtəni çevrilmiş qrafikdə tapmaq və nəticəni yerinə yazmaqla yoxlamaq. Onuncu sinif, qrafiklərin çevrilmələri üzrə test tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə tərs funksiyanın qiyməti

    Qrafiklə verilmiş funksiyanın tərs funksiyasının qiymətindən istifadə etmək: tərs funksiyanın qiyməti ilə ilkin funksiyanın arqumenti arasındakı əlaqəni başa düşmək, qrafikdəki nöqtənin koordinatlarını oxumaq və onların yerini dəyişmək, alınan bərabərlikdən naməlum parametri tapmaq. Onuncu sinif funksiyalar bölməsi, tərs funksiya üzrə qrafik oxuma tapşırığı.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə funksiyanı tanımaq

    Qrafiki verilmiş funksiyanı bir neçə düstur arasından tanımaq: qrafikdən nöqtələrin koordinatlarını oxumaq, onları hər düsturda yerinə yazıb yoxlamaq və y = x², y = √x və xətti funksiyaların qrafiklərinin formasını fərqləndirmək. Bir nöqtənin uyğun gəlməsinin kifayət etmədiyini, bütün oxunan nöqtələrin yoxlanmalı olduğunu öyrədir; funksiyanın qrafiki anlayışını bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.3 y=x² və y=√x funksiyaları

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tək funksiyanın qrafikini tamamlamaq

    Qrafikinin yalnız hissəsi verilmiş tək funksiyanın qiymətlərini tapmaq: qrafiki koordinat başlanğıcına nəzərən simmetriya ilə tamamlamaq, koordinat torunda nöqtələrin koordinatlarını oxumaq və qarşı arqumentlərdəki qiymətlərin işarəsini düzgün dəyişmək, sonra tapılan qiymətlərlə ədədi ifadəni hesablamaq. Onuncu sinif funksiyalar bölməsi, qrafiklə verilmiş funksiya, buraxılış imtahanı tipli tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Qrafikə görə ikidəyişənli xətti tənliyi seçmək

    Qrafikə görə ikidəyişənli xətti tənliyi tanımaq: koordinat müstəvisindəki düz xəttin oxlarla kəsişmə nöqtələrini oxumaq və hansı ax + by = c tənliyinin hər iki nöqtədə doğru bərabərliyə çevrildiyini yoxlamaq. Tapşırıq kəsişmələri yerini dəyişən, işarəsi fərqli, yalnız bir nöqtədən keçən və paralel xətlərin tənliklərini ayırır; xətti funksiyanın qrafikini bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.39 İkidəyişənli xətti tənlik və onun qrafiki