Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Düz mütənasib asılılıq · Qrafikə görə düstur

Düz mütənasib asılılığın qrafikini oxumaq: koordinat başlanğıcından keçən düz xəttin üzərindəki nöqtənin koordinatlarından mütənasiblik əmsalını tapmaq və y = kx düsturunu yazmaq. 6-cı sinif riyaziyyat, düz mütənasib asılılığın qrafiki; absis və ordinatı əmsalla, tərs qismətlə qarışdırmamaq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Qrafikdə y dəyişəninin x-dən düz mütənasib asılılığı təsvir olunub.

Koordinat müstəvisi: x oxunda 1-dən 6-ya, y oxunda 1-dən 9-a qədər bölgülər. Koordinat başlanğıcı O-dan çıxan düz xətt qırmızı nöqtə ilə qeyd olunmuş (4; 6) nöqtəsindən keçir.

Bu asılılığın düsturu hansıdır?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Düz mütənasib asılılığın qrafiki

Qayda

Düz mütənasib asılılığa uyğun nöqtələr koordinat başlanğıcından keçən düz xətt üzərindədir. Qrafikdəki istənilən nöqtə (x; y) üçün k = y : x.

y = kx

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqQrafikə görə düstur

Qrafik O-dan və (4; 6) nöqtəsindən keçir. Asılılığın düsturunu yazın.

  1. Nöqtənin koordinatlarını oxuyuruq: x = 4, y = 6.
  2. y-in qiymətini x-in uyğun qiymətinə bölürük: k = 6 : 4 = 1,5.
  3. k-nı düsturda yerinə yazırıq: y = 1,5x.

Cavab: y = 1,5x

y = 1,5x qrafiki: O-dan (2; 3) və (4; 6) nöqtələrindən keçən düz xətt; (4; 6)-dan oxlara qırıq xətlər; k = 6 : 4 = 1,5.

Qrafik O-dan keçir; (4; 6) nöqtəsində y : x = 6 : 4 = 1,5.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Qrafikin başqa qovşaq nöqtəsi (2; 3): 1,5 · 2 = 3 ✓; (6; 9): 1,5 · 6 = 9 ✓. x = 0 olduqda y = 0 — xətt O-dan keçir.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

k = 4 : 6

Absisi ordinata bölmək tərs qismət verir.

Düzgün yol

k = y : x = 6 : 4

Ordinatı absisə bölürük: 1,5.

  • y = 6x — 6 nöqtənin ordinatıdır, əmsal deyil; y = 6x qrafiki (1; 6) nöqtəsindən keçərdi.
  • y = (2/3)x — x y-ə bölünüb (4 : 6); əmsal k = y : x = 6 : 4-dür.
  • y = x + 2 — fərq tapılıb (6 − 4 = 2); bu xətt koordinat başlanğıcından keçmir (x = 0 olduqda y = 2).
  • y = 4x — 4 nöqtənin absisidir; y = 4x qrafiki (1; 4) nöqtəsindən keçərdi.