Düz mütənasib asılılıq · Tənasüblə məsələ həlli

1 · Əsas fikir

Tənasüblə məsələ həlli

Qayda

Qısa şərt yazırıq. Kəmiyyətlər düz mütənasibdirsə, oxlar eyni istiqamətdə olur və uyğun qiymətlərdən tənasüb qururuq; məchulu tənasübün əsas xassəsi ilə tapırıq.

3 : 5 = 7,2 : x

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqTənasüblə məsələ həlli

3 kq pomidor 7,2 manatdır. 5 kq pomidor neçə manatdır?

1. Qısa şərt: 3 kq — 7,2 man; 5 kq — x man. Kütlə artanda məbləğ də eyni dəfə artır — kəmiyyətlər düz mütənasibdir.
2. Tənasüb qururuq: 3 : 5 = 7,2 : x.
3. Əsas xassə: 3 · x = 5 · 7,2 = 36, deməli x = 36 : 3 = 12.

Cavab: 12 manat

Qısa şərt: 3 kq — 7,2 man, 5 kq — x man; hər iki ox aşağı yönəlib. Tənasüb 3 : 5 = 7,2 : x, 3 · x = 5 · 7,2 = 36.

Qısa şərt: oxlar eyni istiqamətdədir — kəmiyyətlər düz mütənasibdir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

1 kq-ın qiyməti eyni olmalıdır: 7,2 : 3 = 2,4 və 12 : 5 = 2,4 manat ✓.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

7,2 + 2 = 9,2

Kütlə 2 kq artıb deyə məbləğə 2 əlavə etmək olmaz.

Düzgün yol

3 : 5 = 7,2 : x

Uyğun qiymətlərdən tənasüb qurulur: x = 12.

• 9,2 — fərq əlavə edilib (5 − 3 = 2, 7,2 + 2); düz mütənasiblikdə kütlə neçə dəfə artırsa, məbləğ də o qədər dəfə artır.
• 4,32 — tənasüb səhv qurulub (3 : 5 = x : 7,2); kütlə artanda məbləğ azala bilməz.
• 2,4 — bu, 1 kq pomidorun qiymətidir (7,2 : 3), 5 kq-ın yox.
• 36 — 7,2 manat 5-ə vurulub; amma 7,2 manat 1 kq-ın deyil, 3 kq-ın qiymətidir.