Verilən nisbətdə bölmə · Əvvəl kəsr hissə, sonra nisbət

1 · Əsas fikir

Əvvəl kəsr, sonra nisbət

Qayda

Nisbət hansı kəmiyyətə aiddirsə, yalnız onu bölürük. Əvvəl ədədin hissəsini tapıb çıxırıq: qalan = bütöv − bütöv · kəsr. Sonra qalanı a + b bərabər hissəyə bölürük.

bir hissə = qalan : (a + b)

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqƏvvəl kəsr hissə, sonra nisbət

240 kq kartofun 1/4 hissəsi satıldı, qalanı birinci və ikinci anbara 2 : 3 nisbətində yığıldı. İkinci anbara neçə kiloqram kartof yığıldı?

1. Satılan kartof: 240 · 14 / = 60 kq.
2. Qalan kartof: 240 − 60 = 180 kq — nisbət yalnız buna aiddir.
3. Bərabər hissələr: 2 + 3 = 5, bir hissə: 180 : 5 = 36 kq.
4. İkinci anbar: 3 · 36 = 108 kq (birinci anbar: 2 · 36 = 72 kq).

Cavab: 108 kq

240 kq-ın 1/4 hissəsi (60 kq) satılıb; qalan 180 kq 5 bərabər hissəyə: I anbar 72 kq, II anbar 108 kq

Əvvəl satılan dörddə bir hissə çıxılır, sonra qalan 180 kq 2 : 3 bölünür.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

60 + 72 + 108 = 240 kq — bütün kartof nəzərə alınıb; 72 : 108 = 2 : 3 (hər iki hədd 36-ya bölünür).

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

240 : 5 · 3 = 144

Satılan 60 kq da bölünüb; nisbət yalnız qalana aiddir.

Düzgün yol

180 : 5 · 3 = 108

Əvvəl satılanı çıxırıq, sonra qalanı bölürük.

• 72 kq — bu, birinci anbara yığılan kartofdur (2 · 36).
• 144 kq — bütün 240 kq 2 : 3 nisbətində bölünüb (240 : 5 · 3); satılan 60 kq çıxılmayıb.
• 96 kq — bütün 240 kq bölünüb və üstəlik birinci həddin payı götürülüb (240 : 5 · 2).
• 36 kq — bu, bir hissədir (180 : 5); ikinci anbara 3 hissə düşür.