Leyla bazarda 1 kiloqramının qiyməti 2,4 manat olan almadan 5 kq ala bilər. O, eyni pula 1 kiloqramının qiyməti 3 manat olan armuddan neçə kiloqram ala bilər?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Qiymət və miqdar
Qayda
Eyni pula alınan malın bir vahidinin qiyməti ilə alınan malın miqdarı tərs mütənasibdir: qiymət neçə dəfə artırsa, miqdar bir o qədər dəfə azalır; hasil — ödənilən puldur.
qiymət · miqdar = məbləğ
2 · Həll
Addım-addım həll
TapşırıqQiymət və miqdar
1 kq-ı 2,4 manat olan almadan 5 kq almaq olar. Eyni pula 1 kq-ı 3 manat olan armuddan neçə kq almaq olar?
- Pulun məbləği dəyişmir, ona görə 1 kq-ın qiyməti və alınan miqdar tərs mütənasibdir; onların hasili pulun məbləğidir: 2,4 · 5 = 12 manat.
- Bu pula armud: 12 : 3 = 4 kq.
- Tənasüblə də eyni nəticə: 2,4 : 3 = x : 5, 3 · x = 12, x = 4.
Cavab: 4 kq
Qısa şərt: 2,4 manat — 5 kq, 3 manat — x kq; oxlar əks istiqamətdədir. Tənasüb 2,4 : 3 = x : 5, 3 · x = 2,4 · 5 = 12.
Qısa şərt: oxlar əks istiqamətdədir — qiymət artanda alınan miqdar azalır, ona görə nisbətlərdən biri çevrilir.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Hasil: 3 · 4 = 12 = 2,4 · 5. Qiymət 1,25 dəfə artdı (2,4 → 3), miqdar 1,25 dəfə azaldı (5 → 4).
4 · Diqqət
Digər cavablar niyə səhvdir
Səhv yol
2,4 : 3 = 5 : x
Düz mütənasib tənasüb x = 6,25 kq verir — bahalı armuddan daha çox?!
Düzgün yol
2,4 : 3 = x : 5
Tərs nisbət: x = 4 kq.
- 4,4 — qiymət 0,6 manat artdığı üçün miqdar 0,6 kq azaldılıb; tərs mütənasiblikdə dəyişmə vahidlə yox, dəfə ilədir.
- 6,25 — miqdar qiymətlə düz mütənasib hesablanıb (2,4 : 3 = 5 : x); qiymət artanda eyni pula daha az mal alınır.
- 12 — bu, Leylanın pulunun məbləğidir (2,4 · 5 = 12 manat), kiloqram yox.
- 15 — köhnə miqdar yeni qiymətə vurulub (5 · 3 = 15); pulun məbləği yeni qiymətə bölünməlidir.