Nisbətin faizlə ifadəsi · Qarışığa duz əlavə edəndə

1 · Əsas fikir

Qarışığa maddə əlavə edəndə

Qayda

Əlavə olunan duz həm duzun, həm də bütün qarışığın kütləsini artırır. Ona görə əvvəl hər ikisinin yeni kütləsini tapırıq, sonra nisbəti faizlə ifadə edirik.

yeni duz : yeni qarışıq · 100%

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqQarışığa duz əlavə edəndə

0,8 kq duzlu suyun 15%‑i duzdur. Ona 200 q duz əlavə edildi. Yeni qarışıqda duz neçə faizdir?

1. Vahidləri eyniləşdiririk: 0,8 kq = 800 q.
2. Əvvəlki duz: 800 · 15 : 100 = 120 (q).
3. Duz əlavə ediləndən sonra: duz 120 + 200 = 320 (q), qarışıq 800 + 200 = 1000 (q).
4. Faiz nisbəti: 320/1000 = 32/100 = 32%.

Cavab: 32%

Addımlar: 0,8 kq = 800 q; 800 q-ın 15%‑i 120 q duz; duz 120 + 200 = 320 q; qarışıq 800 + 200 = 1000 q; 320 : 1000 = 32%.

Duz əlavə olunanda duzun da, qarışığın da kütləsi artır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Suyun kütləsi dəyişməməlidir: əvvəl 800 − 120 = 680 (q), sonra 1000 − 320 = 680 (q). Suyun payı 680 : 1000 = 68%, 32% + 68% = 100%.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

320 q : 800 q = 40%?

Duz əlavə olunanda qarışığın kütləsi də artır.

Düzgün yol

320 q : 1000 q = 32%

Hissə də, bütöv də yeni kütlələrlə götürülür.

• 40% — duzun yeni kütləsi (320 q) köhnə qarışığın kütləsinə (800 q) bölünüb; duz əlavə olunanda qarışığın kütləsi də 200 q artır və 1000 q olur.
• 35% — faizlər toplanıb: 15% + 20%; 20% yalnız əlavə duzun yeni qarışıqdakı payıdır (200 : 1000), 15% isə başqa bütövə — 800 q-a aiddir.
• 20% — yalnız əlavə olunan duz nəzərə alınıb: 200 : 1000 = 20%; qarışıqda əvvəldən 120 q duz var idi.
• 12% — yalnız əvvəlki duz yeni qarışığa bölünüb: 120 : 1000 = 12%; əlavə olunan 200 q duz unudulub.