Kəmiyyətlərin nisbəti · Eyniadlı kəmiyyətlərin nisbəti

1 · Əsas fikir

Eyniadlı kəmiyyətlərin nisbəti

Qayda

Uzunluğu uzunluqla, kütləni kütlə ilə, həcmi həcmlə müqayisə etdikdə nisbət sadələşdirilir və vahidsiz yazılır. Hədlər eyni vahiddədirsə, vahid ixtisar olunur; sonra hər iki həddi ƏBOB-a bölürük.

150 sm : 90 sm = 150 : 90 = 5 : 3

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqEyniadlı kəmiyyətlərin nisbəti

Səbinənin boyu 150 sm, Tuncayın boyu 90 sm-dir. Səbinənin boyunun Tuncayın boyuna nisbətini sadələşdirib yazın.

1. Birinci adı çəkilən kəmiyyət Səbinənin boyudur — əvvəlki hədd 150 sm; Tuncayın boyu — sonrakı hədd 90 sm.
2. Hər iki boy santimetrlədir, vahid ixtisar olunur: 150 : 90.
3. ƏBOB(150, 90) = 30. Hər iki həddi 30-a bölürük: 150 : 30 = 5, 90 : 30 = 3.
4. Nisbət: 5 : 3. ƏBOB(5, 3) = 1, daha sadələşmir.

Cavab: 5 : 3

Səbinə 150 sm = 5 xana, Tuncay 90 sm = 3 xana, hər xana 30 sm: 5 : 3

Ölçü parçası ƏBOB(150, 90) = 30 sm: Səbinənin boyuna 5, Tuncayın boyuna 3 dəfə yerləşir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Tərsinə yoxlayaq: hər iki həddi 30-a vursaq, 5 · 30 = 150 və 3 · 30 = 90 alınır — verilmiş boylar. Deməli, 30 sm-lik parça Səbinənin boyuna 5, Tuncayın boyuna 3 dəfə yerləşir.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

3 : 5

Hədlərin yeri dəyişib — bu, Tuncayı Səbinə ilə müqayisə edir.

Düzgün yol

5 : 3

Əvvəl Səbinə (150), sonra Tuncay (90); ƏBOB = 30-a bölündü.

• 3 : 5 — hədlərin yeri dəyişib: bu, Tuncayın boyunun Səbinənin boyuna nisbətidir — axtarılanın tərsi.
• 5 : 8 — Səbinənin boyu iki boyun cəminə (150 + 90 = 240 sm) bölünüb: 150 : 240 = 5 : 8; sonrakı hədd Tuncayın boyu olmalıdır.
• 3 : 8 — Tuncayın boyunun iki boyun cəminə nisbətidir: 90 : 240 = 3 : 8.
• 2 : 3 — boyların fərqi (150 − 90 = 60 sm) Tuncayın boyu ilə müqayisə edilib: 60 : 90 = 2 : 3; nisbət fərqlə yox, iki boyun özü ilə qurulur.