Kəmiyyətlərin nisbəti · Sürətləri müqayisə etmək

1 · Əsas fikir

Sürətləri müqayisə edin

Qayda

Müxtəlif vaxtlarda qət olunan məsafələri birbaşa müqayisə etmək olmaz. Əvvəl hər birinin vahid zamanda gedilən yolunu — sürətini tapırıq, sonra istənilən müddət üçün yolu hesablayırıq.

yol = sürət · zaman

2 · Həll

Addım-addım həll

TapşırıqSürətləri müqayisə etmək

Aysel 4 dəqiqəyə 480 m, Rauf 3 dəqiqəyə 390 m qaçır. 15 dəqiqədə onlardan hansı daha çox məsafə qaçar və nə qədər çox?

1. Ayselin sürəti: 480 m : 4 dəq = 120 m/dəq.
2. Raufun sürəti: 390 m : 3 dəq = 130 m/dəq. Rauf daha sürətlidir.
3. 15 dəqiqədə: Aysel 120 · 15 = 1800 m, Rauf 130 · 15 = 1950 m.
4. Fərq: 1950 − 1800 = 150 m. Rauf 150 m çox qaçar.

Cavab: Rauf, 150 m çox

1 dəqiqədə Aysel 120 m, Rauf 130 m qaçır: Rauf hər dəqiqə 10 m, 15 dəqiqədə 150 m çox qaçır

Zolaqlar 1 dəqiqədə qaçılan yolu göstərir; Raufun zolağı 10 m uzundur.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Qısa yolla yoxlayaq: Rauf hər dəqiqədə 130 − 120 = 10 m çox qaçır, 15 dəqiqədə 10 · 15 = 150 m çox. Nəticələr üst-üstə düşür.

4 · Diqqət

Digər cavablar niyə səhvdir

Səhv yol

480 > 390 → Aysel

Məsafələr fərqli vaxtlardadır — birbaşa müqayisə olunmur.

Düzgün yol

130 > 120 m/dəq → Rauf

Sürətlər müqayisə olundu: hər dəqiqə 10 m, 15 dəqiqədə 150 m.

• Aysel, 150 m çox — fərq düzgün tapılsa da, qaçışçı səhv seçilib: 480 > 390 olduğuna görə Aysel seçilir, halbuki bu məsafələr fərqli vaxtlara aiddir; Ayselin sürəti 120 m/dəq, Raufun 130 m/dəq-dir.
• Rauf, 10 m çox — bu, 1 dəqiqədəki fərqdir (130 − 120); 15 dəqiqədə fərq 15 dəfə çox olur.
• Aysel, 90 m çox — verilmiş məsafələr çıxılıb (480 − 390), halbuki onlar müxtəlif vaxtlarda (4 və 3 dəqiqə) qaçılıb.
• Rauf, 1950 m çox — bu, Raufun 15 dəqiqədə qaçdığı bütün məsafədir (130 · 15), Ayseldən nə qədər çox olduğu deyil.