Mətn
Avtomobil 250 km yola 20 l benzin sərf etdi. Bakıdan Qəbələyə qədər yol 225 km-dir. 1 l benzinin qiyməti 1,10 manatdır.
Avtomobil eyni sərflə Bakıdan Qəbələyə gedib qayıtsa, benzinə neçə manat xərclənər?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Vahidə düşən sərf
Qayda
Müxtəlifadlı kəmiyyətlərin nisbətində bir vahidə digərinin neçə vahidinin düşdüyünü tapırıq. Benzinin yola nisbəti 1 km-ə düşən benzini verir; onu yola vurub lazım olan benzini tapırıq.
benzin = (20 l : 250 km) · yol
2 · Həll
Addım-addım həll
TapşırıqYanacaq sərfi və yol xərci
Avtomobil 250 km-ə 20 l benzin sərf edir. Bakıdan Qəbələyə 225 km-dir, 1 l benzin 1,10 manatdır. Gedib-qayıtmaq üçün benzinə neçə manat xərclənər?
- 1 km-ə düşən benzin: 20 l : 250 km = 0,08 l/km.
- Gedib-qayıtmaq: 225 · 2 = 450 km.
- Lazım olan benzin: 0,08 · 450 = 36 l.
- Xərc: 36 · 1,10 = 39,60 manat.
Cavab: 39,60 manat
İkili ədəd oxu: 250 km — 20 l, 450 km — 36 l; xərc 39,60 manat
Benzin yolla eyni sürətlə artır: 250 km — 20 l, 450 km — 36 l.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Başqa nisbətlə yoxlayaq: 1 l ilə 250 : 20 = 12,5 km gedilir; 450 km üçün 450 : 12,5 = 36 l. Xərc yenə 36 · 1,10 = 39,60 manat.
4 · Diqqət
Digər cavablar niyə səhvdir
Səhv yol
225 km → 19,80 manat
Yalnız gediş hesablanıb — qayıdış unudulub.
Düzgün yol
450 km → 36 l → 39,60 manat
Sərf 0,08 l/km, yol 450 km, sonra qiymətə vuruldu.
- 19,80 manat — yalnız gediş hesablanıb: 225 km üçün 18 l, 18 · 1,10 = 19,80; gedib-qayıtmaq 450 km-dir.
- 22 manat — bu, verilmiş 20 l benzinin qiymətidir (250 km üçün), 450 km üçün yox.
- 36 manat — bu, lazım olan benzinin litrlə miqdarıdır (36 l); onu 1 l-in qiymətinə vurmaq unudulub.
- 24,75 manat — yol benzinə bölünüb (450 : 20 = 22,5) və bu ədəd litr kimi qiymətə vurulub (22,5 · 1,10); 1 km-ə düşən benzin 20 : 250 = 0,08 l-dir.