Birhədlinin əmsalı və dərəcəsi

1 · Əsas fikir

Əmsal və dərəcə

Əsas fikir

«Birhədlidə olan ədədi vuruqların hasilindən alınan ədəd əmsal adlanır.»

«Birhədlinin hərfi vuruqlarının (dəyişənlərin) dərəcələrinin cəmi birhədlinin dərəcəsi (qüvvəti) adlanır.» Üstü yazılmayan hərfin dərəcəsi 1-dir: x = x1.

Dərslikdəki nümunə: 8y2z3 birhədlisinin əmsalı 8, dərəcəsi 2 + 3 = 5-dir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqBirhədlinin əmsalı və dərəcəsi

−0,8x4y3z birhədlisinin əmsalı və dərəcəsi = ?

1. Ədədi vuruq −0,8-dir. Əmsal işarəsi ilə birlikdə yazılır: əmsal −0,8.
2. Hərfi vuruqların üstlərini yazırıq: x4 → 4, y3 → 3, z = z1 → 1.
3. Üstləri toplayırıq: 4 + 3 + 1 = 8. Dərəcə 8-dir.
4. Cavab: əmsalı −0,8; dərəcəsi 8

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Birhədlini vuruqlarla açaq: −0,8 · x · x · x · x · y · y · y · z. Hərfi vuruqların sayı 4 + 3 + 1 = 8-dir — dərəcə ilə eynidir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• əmsalı 0,8; dərəcəsi 8Dərəcə düz tapılıb, amma əmsalın işarəsi itib. Əmsal ədədi vuruğun özüdür — mənfi işarə ilə birlikdə: −0,8.
• əmsalı −0,8; dərəcəsi 7z hərfinin dərəcəsi 0 sayılıb: 4 + 3 = 7. Üstü yazılmayan hərfin dərəcəsi 1-dir: z = z1, ona görə 4 + 3 + 1 = 8.
• əmsalı −0,8; dərəcəsi 12Üstlər vurulub: 4 · 3 · 1 = 12. Birhədlinin dərəcəsi hərflərin üstlərinin cəmidir.
• əmsalı −0,8; dərəcəsi 3Dərəcə əvəzinə hərflərin sayı (x, y, z) götürülüb. Dərəcə hərflərin sayı deyil, onların üstlərinin cəmidir.