Mötərizə qarşısında minus

1 · Əsas fikir

Minus mötərizədəki bütün işarələri dəyişir

Əsas fikir

Dərslikdə (MİSAL 2): «Bu əməli yerinə yetirmək üçün mötərizələr açılır, oxşar toplananlar islah edilir və alınan fərq standart çoxhədli şəklində yazılır.»

Dərslik xatırladır: «Mötərizənin qarşısında “−” işarəsi olduqda mötərizənin daxilindəki işarələr necə dəyişir?» Cavab:

• Mötərizənin qarşısında «+» işarəsi olduqda mötərizə açılanda daxilindəki hədlərin işarələri dəyişmir.
• Mötərizənin qarşısında «−» işarəsi olduqda mötərizə açılanda daxilindəki bütün hədlərin işarələri əksinə dəyişir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMötərizə qarşısında minus

(6x2 + 2x − 5) − (4x2 − 7x + 1) = ?

1. Birinci mötərizənin qarşısında işarə yoxdur (+): 6x2 + 2x − 5.
2. İkinci mötərizənin qarşısında «−» var: hər üç həddin işarəsi dəyişir — −4x2 + 7x − 1 (şəklə baxın).
3. Hamısı birlikdə: 6x2 + 2x − 5 − 4x2 + 7x − 1.
4. İslah: x2: 6 − 4 = 2; x: 2 + 7 = 9; ədədlər: −5 − 1 = −6.
5. Cavab: 2x2 + 9x − 6

Mötərizənin qarşısında minus

−(4x2 − 7x + 1) açılanda üç həddin hamısının işarəsi dəyişir: −4x2 + 7x − 1.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 1 olanda: birinci üçhədli 6 + 2 − 5 = 3, ikinci 4 − 7 + 1 = −2, fərq 3 − (−2) = 5. Cavab: 2 + 9 − 6 = 5 — bərabərdir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• 2x2 − 5x − 4Mötərizə açılanda yalnız birinci həddin işarəsi dəyişdirilib, −7x və +1 olduğu kimi qalıb. Minus bütün hədlərə aiddir: −(4x2 − 7x + 1) = −4x2 + 7x − 1.
• 2x2 + 9x − 4Sonuncu həddin işarəsi dəyişdirilməyib: −5 + 1 = −4. Mötərizədəki +1 açılanda −1 olur: −5 − 1 = −6.
• −2x2 − 9x + 6Çıxma sırası dəyişdirilib: ikinci çoxhədlidən birinci çıxılıb. Fərq azalandan çıxılanı çıxmaqdır; bu cavab doğru cavabın əks işarəlisidir.
• 10x2 − 5x − 4Çıxma əvəzinə toplama aparılıb: 6x2 + 4x2 = 10x2. Qarşısında «−» olan mötərizə açılanda 4x2 −4x2 olur.