Əmsallı ikihədlilər — Sual · 2.25 Çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması

Əmsallı ikihədlilər

Əmsalları 1-dən fərqli iki ikihədlinin vurulması: hər hədd hər həddə vurulur, əmsallar vurulur, üstlər toplanır, orta hasillərin işarələri ayrıca təyin edilir və oxşar hədlər islah olunur. İzahda hasillər cədvəli, x = 1 ilə yoxlama, orta hasillərin unudulması, işarə xətaları və sabit hədd səhvi izah olunur. 7-ci sinif, çoxhədlinin çoxhədliyə vurulması; əsas səviyyə.

Hasili standart şəkildə yazın.

(2x-3)(4x+5)

İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Əmsallar vurulur, işarələr ayrıca təyin edilir

Əsas fikir

Dərslikdə: «Çoxhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birinci çoxhədlinin hər bir həddini ikinci çoxhədlinin hər bir həddinə vurub alınan hasilləri cəm şəklində yazmaq lazımdır.»

Birhədliləri vuranda əmsallar vurulur, eyni hərfin üstləri isə toplanır (2.19): am · an = am+n.

İşarələr: müsbət ədədin mənfi ədədə hasili mənfidir, iki mənfi ədədin hasili müsbətdir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqƏmsallı ikihədlilər

(2x − 3)(4x + 5) = ?

2x · 4x = 8x2.
2x · 5 = 10x.
(−3) · 4x = −12x.
(−3) · 5 = −15.
Cəm: 8x2 + 10x − 12x − 15; orta hədlər: 10x − 12x = −2x.
Cavab: 8x2 − 2x − 15

Hasillər cədvəli

	4x	5
2x	8x2	10x
−3	−12x	−15

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 1 olanda: sol tərəf (2 − 3)(4 + 5) = (−1) · 9 = −9; cavab 8 − 2 − 15 = −9 — bərabərdir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

8x2 − 15Yalnız birinci və sonuncu hədlər vurulub; orta hasillər 2x · 5 = 10x və (−3) · 4x = −12x unudulub.
8x2 + 2x − 15Orta hədlərin islahında işarə səhvdir: 10x − 12x = (10 − 12)x = −2x.
8x2 − 22x − 152x · 5 = +10x (müsbət × müsbət); burada −10x götürülüb və −10x − 12x = −22x alınıb.
8x2 − 2x + 15Sonuncu hasilin işarəsi səhvdir: (−3) · 5 = −15.