Mətn
İdman kompleksi 200 müştəri arasında sorğu keçirmişdir. Cədvəldə müştərilərin abunə növü və üstünlük verdikləri bölmə göstərilmişdir; bir xana boş qalıb.
| Abunə növü | Hovuz | Trenajor zalı | Tennis | Cəmi |
|---|---|---|---|---|
| Aylıq | 36 | 54 | 30 | 120 |
| İllik | 32 | 28 | ? | 80 |
| Cəmi | 68 | 82 | 50 | 200 |
Kompleksin 1 800 illik abunəçisi var. Onların seçimi sorğudakı illik abunəçilərin seçimi ilə eyni nisbətdədirsə, illik abunəçilərdən təxminən neçəsi tennis bölməsinə üstünlük verir? Cavabı nəfərlə yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
İki parametrli cədvəldə pay hansı bütövə görədir?
Əsas fikir
İki parametrə görə cədvəl. Dərslik: «Bir çox hallarda bir obyektə aid iki məlumatın araşdırılması tələb edilir. Bu halda məlumatı cədvəllə təqdim etmək əlverişlidir.» Bir parametr sətirlər, digəri sütunlar boyu yazılır; hər sətir və hər sütun üzrə ümumi məlumat «cəmi» xanasında yazılır.
Proqnoz. Seçim külliyyatı təmsil edirsə, seçimdəki pay (faiz) bütün külliyyatda da təxminən eyni olur: axtarılan say = pay · külliyyatın sayı. Dərslik bunu tənasüblə edir (tapşırıq 4: 2000 tələbə, seçim 40, «Bəli» 12).
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
Tapşırıqİki parametrli cədvəl və proqnoz
İdman kompleksi 200 müştəri arasında sorğu keçirmişdir. Cədvəldə müştərilərin abunə növü və üstünlük verdikləri bölmə göstərilmişdir; bir xana boş qalıb.
Sorğunun nəticələri (müştərilərin sayı)
| Abunə növü | Hovuz | Trenajor zalı | Tennis | Cəmi |
|---|---|---|---|---|
| Aylıq | 36 | 54 | 30 | 120 |
| İllik | 32 | 28 | ? | 80 |
| Cəmi | 68 | 82 | 50 | 200 |
Kompleksin 1 800 illik abunəçisi var. Onların seçimi sorğudakı illik abunəçilərin seçimi ilə eyni nisbətdədirsə, illik abunəçilərdən təxminən neçəsi tennis bölməsinə üstünlük verir? Cavabı nəfərlə yazın.
- Boş xananı tapaq. İllik sətrinin cəmi 80-dir: 80 − 32 − 28 = 20. Yoxlama sütunla: tennis cəmi 50, aylıqlar 30 → 50 − 30 = 20 ✓.
- Sual illik abunəçilər haqqındadır, deməli bütöv — sorğudakı 80 illik abunəçidir. Tennisi seçənlərin payı: 20 : 80 = 0,25 = 25%.
- Proqnoz: 0,25 · 1 800 = 450 nəfər.
- Cavab: 450
Tamamlanmış cədvəl: illik sətrində tennis 20, sətrin cəmi 80
| Abunə növü | Hovuz | Trenajor zalı | Tennis | Cəmi |
|---|---|---|---|---|
| Aylıq | 36 | 54 | 30 | 120 |
| İllik | 32 | 28 | 20 | 80 |
| Cəmi | 68 | 82 | 50 | 200 |
İllik abunəçilərdə tennis payı
Bütöv illik abunəçilərdir: 20 : 80 = 450 : 1 800 = 25%.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
İllik sətri: 32 + 28 + 20 = 80 ✓; tennis sütunu: 30 + 20 = 50 ✓; 450 : 1 800 = 20 : 80 = 0,25 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 180Tennisi seçən illik abunəçilər (20) bütün 200 müştəriyə bölünüb: 20 : 200 = 10%. Proqnoz illik abunəçilər üçündür, pay da illik abunəçilərə görə tapılmalıdır: 20 : 80.
- 72020 tennisi seçənlərin hamısına (50) bölünüb: 20 : 50 = 40%. Bu, «tennisçilərin neçə faizi illikdir» sualının cavabıdır, bizə isə «illiklərin neçə faizi tennisçidir» lazımdır.
- 360Boş xanadakı 20 sayı faiz kimi götürülüb (20% · 1 800). 20 nəfər 80 illik abunəçinin 25%-idir.
- 630Trenajor zalının sütunu götürülüb: 28 : 80 = 35%. Tennis sütunundakı boş xana 20-dir.