Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Koordinatları şərti ödəyən nöqtələr

Tərs mütənasiblik funksiyasının qrafiki üzərində koordinatları əlavə şərti ödəyən nöqtələri tapmaq: qrafikin keçdiyi nöqtəyə görə əmsalı müəyyən etmək, koordinatlar arasındakı şərti düz xəttin tənliyi kimi yazmaq, alınan tənliyi kvadrat tənliyə gətirib həll etmək və tapılan həlləri hər iki şərtlə yoxlamaq. Çoxaddımlı, yazılı əsaslandırma tələb edən tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

y = k/x funksiyasının qrafiki A(−2; 6) nöqtəsindən keçir. Bu qrafikin absisi ordinatından 8 vahid böyük olan bütün nöqtələrini tapın. Həllinizi əsaslandırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Şərt düz xəttdir, nöqtələr kəsişmədir

Əsas fikir

Dərslik: «Tərs mütənasib asılı dəyişənlərin uyğun qiymətlərinin hasili sabit qalır»: x · y = k. Deməli, qrafikin istənilən nöqtəsinin absisi ilə ordinatının hasili k-ya bərabərdir.

«Absis ordinatdan 8 vahid böyükdür» şərti: x − y = 8, yəni y = x − 8. Belə nöqtələr bu düz xəttin üzərindədir; axtarılan nöqtələr hiperbola ilə düz xəttin kəsişmə nöqtələridir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqKoordinatları şərti ödəyən nöqtələr

y = k/x funksiyasının qrafiki A(−2; 6) nöqtəsindən keçir. Bu qrafikin absisi ordinatından 8 vahid böyük olan bütün nöqtələrini tapın. Həllinizi əsaslandırın.

  1. A qrafikin üzərindədir: k = (−2) · 6 = −12, funksiya y = −12x bölü .
  2. Şərt: x − y = 8, yəni y = x − 8.
  3. Hər iki şərt: x · (x − 8) = −12, x² − 8x + 12 = 0.
  4. D = 64 − 48 = 16, x = (8 ± 4) : 2: x₁ = 2, x₂ = 6.
  5. Ordinatlar: y = 2 − 8 = −6 və y = 6 − 8 = −2. Nöqtələr: (2; −6) və (6; −2).
  6. Cavab: (2; −6) və (6; −2)

y = −12/x hiperbolası və y = x − 8 düz xətti

y = −12/x və y = x − 8: kəsişmə nöqtələri (2; −6) və (6; −2).

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

(2; −6): 2 · (−6) = −12 ✓, 2 − (−6) = 8 ✓. (6; −2): 6 · (−2) = −12 ✓, 6 − (−2) = 8 ✓. Şəkildə y = x − 8 düz xətti IV rübdəki budağı bu iki nöqtədə kəsir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • (−2; 6) və (−6; 2)Bu nöqtələrdə ordinat absisdən 8 vahid böyükdür: 6 − (−2) = 8. Şərt tərsinə oxunub: lazımdır x − y = 8.
  • yalnız (2; −6)x² − 8x + 12 = 0 tənliyinin iki kökü var: 2 və 6. İkinci nöqtə (6; −2) itirilib.
  • (3; −4) və (4; −3)Bu nöqtələr qrafikin üzərindədir (3 · (−4) = −12), amma absis ordinatdan 7 vahid böyükdür, 8 yox.
  • belə nöqtə yoxdurx² − 8x + 12 = 0 tənliyinin diskriminantı 64 − 48 = 16 > 0, iki həqiqi kök var.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Qrafikin nöqtəsinə görə k əmsalı

    Tərs mütənasiblik funksiyasının qrafiki üzərindəki nöqtənin koordinatlarına görə əmsalı tapmaq: nöqtənin koordinatlarını düsturda yerinə yazmaq, tərs mütənasib kəmiyyətlərin uyğun qiymətlərinin hasilinin sabit olmasından istifadə etmək, mənfi ədədlərlə və onluq kəsrlərlə vurmanı düzgün aparmaq. Tərs və düz mütənasiblikdə əmsalın necə tapıldığını fərqləndirməyi məşq etdirir; koordinat müstəvisini bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə düz xəttin tənliyi

    Koordinat müstəvisində təsvir olunmuş düz xəttin tənliyini şəkildən oxunan iki nöqtənin koordinatlarına görə yazmaq: nöqtələri qrafikdən dəqiq oxumaq, bucaq əmsalını tapmaq və sərbəst həddi ordinat oxu ilə kəsişmədən və ya hesablama ilə müəyyən etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün şəkilli çoxaddımlı tapşırıq.

    3.56 İki nöqtədən keçən düz xəttin tənliyi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafikə görə funksiyanın qiyməti

    Tərs mütənasiblik funksiyasının verilmiş qrafikini oxumaq: qrafikdə qeyd olunmuş nöqtənin koordinatlarını müəyyən etmək, onlardan əmsalı tapmaq və funksiyanın başqa arqumentdəki qiymətini hesablamaq. Hiperbolanın budağında arqument artdıqca funksiyanın qiymətinin necə dəyişdiyini də araşdırır; koordinat müstəvisində nöqtənin koordinatlarını oxumağı bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Hiperbola, düz xətt və üçbucağın sahəsi

    Tərs mütənasiblik funksiyasının qrafiki ilə düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti: şərtdə verilmiş həndəsi məlumatdan funksiyanın əmsalını müəyyən etmək, qrafiklərin kəsişmə nöqtələrini tapmaq və koordinat başlanğıcı ilə əmələ gələn üçbucağın sahəsini hesablamaq, həlli əsaslandırmaq. Onuncu sinif cəbri, qəbul imtahanı tipli çoxaddımlı tapşırıq.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Qrafiklərin kəsişmə nöqtəsini tapmaq və yoxlamaq

    İki xətti funksiyanın qrafiklərinin kəsişmə nöqtəsinin tapılması: eyni koordinat sistemində qurulmuş düz xətlərin kəsişdiyi düyünü oxumaq və nöqtənin koordinatlarını hər iki düstura qoyub yoxlamaq. Tapşırıq koordinatların yerini dəyişməyi və düz xəttin oxlarla kəsişmə nöqtəsini iki qrafikin ortaq nöqtəsi saymağı ayırd etməyi öyrədir; xətti funksiyanın qrafikini oxuya bilən 7-ci sinif şagirdi üçün.

    2.38 Xətti funksiyaların qrafiklərinin qarşılıqlı vəziyyəti

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    xy = 10 qrafikinin tam koordinatlı nöqtələri

    İkidəyişənli tənliyin qrafiki onun həlli olan nöqtələrdən ibarətdir: tərs mütənasiblik tənliyinin qrafiki üzərində hər iki koordinatı tam ədəd olan nöqtələri tapmaq üçün ədədin müsbət və mənfi bölənlərindən istifadə etmək, hasilin işarəsini və cütdə ədədlərin sırasını nəzərə almaq. Doqquzuncu sinif cəbri, tam həllərin sayılması.