SualOrtaTək seçim

Lotereya: nömrədə 5 rəqəmi olmaması

Ehtimalın hesablanması: əks hadisənin ehtimalından istifadə — hadisənin baş verməsi və baş verməməsi ehtimallarının cəmi birə bərabərdir; lotereya kontekstində nömrələnmiş biletlər arasında rəqəmin yazılışda iştirakına görə halları sistemli saymaq və klassik ehtimalı adi kəsrlə tapmaq; əks hadisəyə keçməyin nə zaman əlverişli olduğunu göstərmək; 8-ci sinif.

Provayder: DİM · Riyaziyyat
Bölmə: 3.0 8-ci sinif Riyaziyyat
Dil: Azərbaycan
Dərc olunub: 26 oktyabr 2026

Lotereyada 1-dən 60-a qədər nömrələnmiş 60 bilet var. Biletlərdən biri təsadüfi götürülür. Götürülən biletin nömrəsinin yazılışında 5 rəqəminin olmaması ehtimalını tapın. Cavabı ixtisar olunmuş adi kəsr şəklində yazın.

İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Əks hadisə: P(A) + P(A baş vermir) = 1

Əsas fikir

Dərslikdə: «Hadisənin baş verməsi ehtimalı ilə baş verməməsi ehtimalının cəmi 1-ə bərabərdir.» Əks hadisəni saymaq asan olanda onu sayırıq və 1-dən çıxırıq.

İki siyahının ortaq elementi bir dəfə sayılır: n(A ∪ B) = n(A) + n(B) − n(A ∩ B).

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqLotereya: nömrədə 5 rəqəmi olmaması

Mümkün hallar 60-dır, biletlər eyniimkanlı götürülür.
Əks hadisəni sayırıq: nömrədə 5 rəqəmi var. Birlər yerində 5: 5, 15, 25, 35, 45, 55 — 6 nömrə. Onluqlar yerində 5: 50, 51, …, 59 — 10 nömrə. 55 hər iki siyahıdadır.
Ortaq nömrəni bir dəfə sayırıq: 6 + 10 − 1 = 15. P(5 var) = 15/60 = 1/4.
P(5 yoxdur) = 1 − 1/4 = 3/4.
Cavab: 3/4

1–60 nömrələri: 5 rəqəmi olanlar rənglənib (15 nömrə)

1	11	21	31	41	51
2	12	22	32	42	52
3	13	23	33	43	53
4	14	24	34	44	54
5	15	25	35	45	55
6	16	26	36	46	56
7	17	27	37	47	57
8	18	28	38	48	58
9	19	29	39	49	59
10	20	30	40	50	60

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Birbaşa say: 5 rəqəmi olmayan nömrələr 60 − 15 = 45; 45/60 = 3/4 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

1/4Bu, nömrədə 5 rəqəminin olması ehtimalıdır (15/60) — sualdakı hadisənin əksi.
9/10Yalnız 5 ilə bitən nömrələr (5, 15, 25, 35, 45, 55) sayılıb; onluqlar yerində 5 olan 50–59 unudulub.
11/1555 iki dəfə sayılıb (həm 5 ilə bitənlərdə, həm 50–59 arasında): 16 nömrə çıxılıb, 44/60 alınıb.
5/6Yalnız 50–59 arasındakı 10 nömrə sayılıb; 5, 15, 25, 35, 45 unudulub.

Məna baxımından yaxın məzmun.

SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
İki zər: hasilin 4-ə bölünməsi
Ehtimalın hesablanması: iki oyun zərinin atılmasında bütün eyniimkanlı nəticələri cədvəldə yerləşdirmək, xalların hasili üçün verilmiş bölünmə şərtini hər nəticə üzrə yoxlamaq, nəticələri nizamlı cütlər kimi saymaq, halları sistemli qruplaşdırmaq və klassik ehtimalı ixtisar olunmuş kəsrlə tapmaq; nəticəni əks hadisənin ehtimalı ilə yoxlamaq; 8-ci sinif.
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Sorğu: məktəbə necə gəlirlər
Ehtimalın hesablanması: təsadüfi seçmə üzrə sorğu cədvəlindən hadisələrin təcrübi ehtimalını tapmaq və onu bütün çoxluğa tətbiq edərək gözlənilən sayları proqnozlaşdırmaq — ehtimalı ümumi saya vurmaq, iki qrupun gözlənilən saylarını müqayisə etmək; real həyat situasiyasında statistika və ehtimalın birgə tətbiqi; 8-ci sinif.
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Çarx təcrübəsi: təcrübi ehtimal
Ehtimalın hesablanması: sütunlu diaqramda verilmiş təkrar sınaqların nəticələrinə görə təcrübi ehtimalı tapmaq — hadisənin baş verdiyi halların sayını sınaqların sayına bölmək, iki rəngdən birində dayanma hadisəsi üçün halları birləşdirmək, cavabı onluq kəsrlə yazmaq və təcrübi ehtimalı nəzəri ehtimalla müqayisə etmək; 8-ci sinif.
SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim
Ən çox ehtimallı hadisə
Orta səviyyəli tapşırıq: müxtəlif sınaqlarda hadisələrin ehtimallarını hesablayıb kəsr, onluq kəsr və faiz şəklində müqayisə etmək, ehtimal şkalasında yerləşdirmək. 7-ci sinif riyaziyyatı, «Hadisənin ehtimalı»: az və çox ehtimallı hadisələr, 1/2 ilə müqayisə.
2.4 Hadisənin ehtimalı
SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim
Təkrarsız rəqəmlər: ədədin 4-ə bölünməsi
Ehtimalın hesablanması: verilmiş rəqəmlərdən rəqəmləri təkrarlanmayan çoxrəqəmli ədədlərin sayını vurma prinsipi ilə tapmaq, bölünmə əlamətini son rəqəmlərə tətbiq edərək əlverişli ədədləri sistemli saymaq və klassik ehtimalı ixtisar olunmuş kəsrlə yazmaq; çoxaddımlı sayma və nəticəni başqa sayma yolu ilə yoxlamaq; kombinasiya düsturu tələb olunmur; 8-ci sinif.
SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim
İki zər: xallar cəminin 4-ə bölünməsi
Klassik ehtimal tərifinə aid başlanğıc səviyyəli məsələ: iki zərin atılmasında 36 eyniimkanlı nizamlı cütdən ibarət elementar hadisələr fəzasını qurmaq, xallar cəminin 4-ə bölünməsi üçün əlverişli nəticələri saymaq və ehtimalı əlverişli nəticələrin bütün nəticələrə nisbəti kimi tapmaq. 11-ci sinif, təsadüfi hadisələr və ehtimal.

1	11	21	31	41	51
2	12	22	32	42	52
3	13	23	33	43	53
4	14	24	34	44	54
5	15	25	35	45	55
6	16	26	36	46	56
7	17	27	37	47	57
8	18	28	38	48	58
9	19	29	39	49	59
10	20	30	40	50	60

1	11	21	31	41	51
2	12	22	32	42	52
3	13	23	33	43	53
4	14	24	34	44	54
5	15	25	35	45	55
6	16	26	36	46	56
7	17	27	37	47	57
8	18	28	38	48	58
9	19	29	39	49	59
10	20	30	40	50	60

Əks hadisə: P(A) + P(A baş vermir) = 1

Həll yolu

Cavabı yoxlayaq

Niyə digər variantlar səhvdir

Oxşar materiallar

İki zər: hasilin 4-ə bölünməsi

Sorğu: məktəbə necə gəlirlər

Çarx təcrübəsi: təcrübi ehtimal

Ən çox ehtimallı hadisə

Təkrarsız rəqəmlər: ədədin 4-ə bölünməsi

İki zər: xallar cəminin 4-ə bölünməsi

1	11	21	31	41	51
2	12	22	32	42	52
3	13	23	33	43	53
4	14	24	34	44	54
5	15	25	35	45	55
6	16	26	36	46	56
7	17	27	37	47	57
8	18	28	38	48	58
9	19	29	39	49	59
10	20	30	40	50	60