Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

İkihədli məxrəclər: ortaq məxrəc hasildir

Məxrəcləri müxtəlif olan rasional ifadələrin çıxılması: hər kəsrin surət və məxrəcini digər kəsrin məxrəcinə vurub ortaq məxrəcə gətirmək, mötərizə önündəki mənfi işarəsini nəzərə almaq, oxşar hədləri islah edib cavabı sadələşdirilmiş kəsr kimi yazmaq. 8-ci sinif üçün orta səviyyə. İlkin bilik: adi kəsrlərlə əməllər, çoxhədlilərlə əməllər və vuruqlara ayırma üsulları.

Provayder
DİM · Riyaziyyat
Bölmə
3.0 8-ci sinif Riyaziyyat
Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Fərqi sadələşdirin.

2xx−5−2xx+5\frac{2x}{x-5}-\frac{2x}{x+5}
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qayda

Əsas fikir

Dərslik: AB / ± CD / = AD ± BCBD / , burada A, B, C, D hər hansı çoxhədlilərdir.

Məxrəclərin ortaq vuruğu yoxdursa, ortaq məxrəc onların hasilidir; (x −⁠ 5)(x + 5) = x2 − 25.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqİkihədli məxrəclər: ortaq məxrəc hasildir

Fərqi sadələşdirin.

2xx − 5 / − 2xx + 5 /

  1. Birinci kəsrin surət və məxrəcini x + 5-ə, ikinci kəsrinkini x − 5-ə vururuq: 2x(x + 5) − 2x(x −⁠ 5)(x −⁠ 5)(x + 5) / .
  2. Surət: 2x2 + 10x − 2x2 + 10x = 20x.
  3. Məxrəc: (x −⁠ 5)(x + 5) = x2 − 25. Surətlə məxrəcin ortaq vuruğu yoxdur.
  4. Cavab: 20xx2 − 25 / , x ≠ ± 5

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = 1: 2−⁠4 / − 26 / = −12 / − 13 / = −56 / və 20−⁠24 / = −56 / ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 4x2x2 − 25 / Kəsrlər toplanıb, çıxılmayıb: 2x(x + 5) + 2x(x −⁠ 5) = 4x2. x = 1 olduqda bu variant −16 / -dır.
  • 0Surətlər eyni olsa da, məxrəclər fərqlidir, ona görə kəsrlər bərabər deyil. x = 1 olduqda fərq −56 / -dır.
  • −⁠20xx2 − 25 / Mötərizə önündəki mənfi: −⁠2x(x −⁠ 5) = −⁠2x2 + 10x. Bu işarə səhv olanda nəticənin işarəsi dəyişir.
  • 20x(x − 5)2 / Ortaq məxrəc hər iki məxrəcə bölünməlidir; (x −⁠ 5)2 ifadəsi x + 5-ə bölünmür.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Eyni məxrəcli kəsrlərin cəmi və sadələşdirmə

    Məxrəcləri eyni olan rasional ifadələrin toplanması: surətləri toplayıb ortaq məxrəci saxlamaq, nəticəni mümkün qədər sadələşdirmək və dəyişənin mümkün qiymətlərini nəzərə almaq. Adi kəsrlərin toplanması qaydasının cəbri kəsrlərə köçürülməsi; 8-ci sinif üçün əsas səviyyəli tapşırıq. İlkin bilik: adi kəsrlərlə əməllər, çoxhədlilərlə əməllər və vuruqlara ayırma üsulları.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Məxrəcləri vuruqlara ayırmaqla ortaq məxrəc

    Rasional ifadələrin çıxılmasında ən sadə ortaq məxrəcin tapılması: məxrəcləri vuruqlara ayırmaq, əlavə vuruqları müəyyən etmək, surətdə mötərizələri açıb oxşar hədləri islah etmək, alınan kəsri sadələşdirmək və dəyişənin mümkün qiymətlərini göstərmək; həllin addımlarını yazılı əsaslandırmaq. 8-ci sinif üçün orta səviyyə. İlkin bilik: adi kəsrlərlə əməllər, çoxhədlilərlə əməllər və vuruqlara ayırma üsulları.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İfadənin qiyməti dəyişəndən asılıdırmı?

    Rasional ifadənin qiymətinin dəyişəndən asılı olub-olmadığını araşdırmaq: kəsrləri ən sadə ortaq məxrəcə gətirib toplamaq, nəticəni sadələşdirmək və dəyişənin mümkün qiymətlərində ifadənin qiyməti haqqında əsaslandırılmış nəticə çıxarmaq; yazılı isbat bacarığı. 8-ci sinif üçün orta səviyyə. İlkin bilik: adi kəsrlərlə əməllər, çoxhədlilərlə əməllər və vuruqlara ayırma üsulları.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Birgə iş: iki nasosun 1 saatdakı işi

    Real həyat situasiyasında rasional ifadələrin toplanması: birgə iş məsələsində vahid zamanda görülən işi kəsrlə ifadə etmək, rasional ifadələrlə əməlləri yerinə yetirib nəticəni sadələşdirilmiş cəbri kəsr şəklində yazmaq; həllin yazılı izahı. 8-ci sinif üçün orta səviyyə. İlkin bilik: adi kəsrlərlə əməllər, çoxhədlilərlə əməllər və vuruqlara ayırma üsulları.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Tam kvadrat və kvadratlar fərqi

    Rasional cəbri kəsrlərin ixtisarı: surət və məxrəci müxtəsər vurma düsturları və digər üsullarla vuruqlarına ayırmaq, ortaq vuruğu müəyyən edib surət və məxrəci ona bölmək, alınan kəsri dəyişənin bir qiymətində yoxlamaq və mümkün qiymətləri qeyd etmək. 8-ci sinif şagirdi üçün orta səviyyə.

    3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    İki dəyişənli kəsrin qiyməti

    İki dəyişənli rasional ifadənin dəyişənlərin verilmiş qiymətlərində ədədi qiymətini tapmaq: hər dəyişənin qiymətini mötərizə ilə yerinə yazmaq, surəti və məxrəci ayrıca hesablamaq, məxrəcin sıfırdan fərqli olduğunu yoxlamaq və işarə qaydalarına riayət edərək bölməni yerinə yetirmək. Tam ədədlərlə əməlləri bilən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.25 Rasional ifadələr