Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualAsanTək seçim

İti bucağa görə oxşarlıq

Düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlığı: iti bucaqlarından birinin bərabərliyinə və katetlərin mütənasibliyinə görə oxşarlıq əlamətləri. Üçbucağın daxili bucaqlarının cəmindən çatışmayan iti bucağı tapmaq, iki düzbucaqlı üçbucağın bucaqlarını müqayisə edib əlamətin ödənib-ödənmədiyini yoxlamaq və uyğun təpələri müəyyənləşdirmək. Səkkizinci sinif şagirdi üçün əsas səviyyəli anlayış məşqi.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

ABC üçbucağında ∠C = 90°, ∠A = 34°; MNK üçbucağında ∠K = 90°, ∠N = 56°. Bu üçbucaqların oxşarlığını təpələrin uyğun sırası ilə ∆ABC ∼ ∆… şəklində yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Düzbucaqlı üçbucaqlar üçün bir iti bucaq kifayətdir

Əsas fikir

İti bucağa görə. Dərslik (tapşırıq 13.3): «İti bucaqlardan biri bərabər olan düzbucaqlı üçbucaqlar oxşardır.» Səbəb: düz bucaqlar da bərabərdir, deməli iki bucaq bərabərdir — BB əlaməti.

Katetlərə görə. Dərslik (tapşırıq 13.4): «Katetləri mütənasib olan düzbucaqlı üçbucaqlar oxşardır.» Səbəb: katetlər arasındakı bucaqlar düz bucaqdır — TBT əlaməti.

Yazılış. «∼» işarəsinin hər iki tərəfində uyğun (bərabər bucaqlı) təpələr eyni yerdə durur.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Tapşırıqİti bucağa görə oxşarlıq

ABC üçbucağında ∠C = 90°, ∠A = 34°; MNK üçbucağında ∠K = 90°, ∠N = 56°. Bu üçbucaqların oxşarlığını təpələrin uyğun sırası ilə ∆ABC ∼ ∆… şəklində yazın.

  1. ABC üçbucağının ikinci iti bucağı: ∠B = 90° − 34° = 56°.
  2. MNK üçbucağının ikinci iti bucağı: ∠M = 90° − 56° = 34°.
  3. İti bucaqlar bərabərdir (∠A = ∠M = 34°), düz bucaqlar da bərabərdir (∠C = ∠K = 90°) — üçbucaqlar oxşardır.
  4. Bərabər bucaqlı təpələri cütləyək: A ↔ M, B ↔ N (56°), C ↔ K (90°). Deməli, ∆ABC ∼ ∆MNK.
  5. Cavab: ∆ABC ∼ ∆MNK

İki düzbucaqlı üçbucaq: ABC-də ∠C = 90°, ∠A = 34°; MNK-da ∠K = 90°, ∠N = 56°, ∠M = 34°

Bərabər bucaqlar eyni işarə ilə: 34° (bir qırmızı qövs), 56° (iki göy qövs), düz bucaqlar kvadratla.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Hər cütdə bucaqlar bərabərdir: ∠A = ∠M = 34°, ∠B = ∠N = 56°, ∠C = ∠K = 90° ✓; hər üçbucaqda cəm 180° ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • ∆ABC ∼ ∆NMKA təpəsi N-ə uyğun yazılıb, amma ∠A = 34°, ∠N = 56°. Bərabər bucaqlar uyğun yerdə durmalıdır: ∠A = ∠M = 34°.
  • ∆ABC ∼ ∆KMNDüz bucaq C-də və K-dadır, ona görə C ↔ K olmalıdır; bu yazılışda C-yə N uyğun gəlir (∠N = 56°).
  • ∆ABC ∼ ∆MKNBurada B ↔ K və C ↔ N yazılıb: ∠B = 56° iti bucaqdır, ∠K isə 90°-dir. Düz bucaqlar bir-birinə uyğun olmalıdır.
  • Üçbucaqlar oxşar deyilHər üçbucaqda yalnız bir iti bucaq verilsə də, ikincisi hesablanır: ∠B = 90° − 34° = 56° = ∠N. İti bucaqlardan biri bərabər olan düzbucaqlı üçbucaqlar oxşardır.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Katetlərə görə oxşarlıq

    Düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri: iti bucağa və katetlərin mütənasibliyinə görə əlamətlər, Pifaqor teoremi ilə tərəflərin tapılması, iki düzbucaqlı üçbucağın oxşarlığını yoxlamaq və oxşarlıq halında bərabər bucaqları uyğun təpələrə görə müəyyənləşdirmək; cavabı yazılı əsaslandırmaq. Pifaqor teoremini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün orta səviyyəli məşq.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Bucaqlara görə oxşarlıq yazılışı

    Bucaq-bucaq oxşarlıq əlamətini tətbiq etmək: üçbucağın daxili bucaqlarının cəmindən istifadə etmək, bərabər bucaqları cütləmək və oxşarlığı oxşarlıq işarəsi ilə təpələrin uyğunluq sırasına riayət edərək yazmaq. Üçbucağın bucaqlarının cəmini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün yazılış və uyğunluq məşqi. Məşq fiqurların oxşarlığı bölməsinin üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri dərsinə aiddir.

    3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Verilənlərə görə oxşarlıq əlaməti

    Üçbucaqların oxşarlıq əlamətlərini tanımaq: iki üçbucaq haqqında verilən tərəf və bucaq məlumatlarını əlamətlərin şərtləri ilə tutuşdurmaq, hansı şərtin ödənib-ödənmədiyini yoxlamaq və verilənlərin hansı əlamətə uyğun gəldiyini seçmək. Bucaq-bucaq, tərəf-bucaq-tərəf və tərəf-tərəf-tərəf əlamətlərinin şərtlərini bir-biri ilə və konqruyentlik əlamətləri ilə müqayisə etmək. Səkkizinci sinif şagirdi üçün əsas səviyyəli anlayış məşqi.

    3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Düzbucaqlı üçbucağın məchul iti bucağı

    Düzbucaqlı üçbucaqda məchul iti bucağın tapılması: üçbucağın daxili bucaqlarının cəmi 180° olduğundan düz bucaq və verilmiş iti bucaq nəzərə alınaraq tənlik qurulur və həll edilir. İti bucaqların cəminin 90° olması da göstərilir. Şəkilli, başlanğıc səviyyəli 6-cı sinif həndəsə sualı.

    1.36 Üçbucağın bucaqlarının cəmi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Düzbucaqlıda düz bucaq

    Düzbucaqlının tərəfi üzərindəki nöqtəni qarşı tərəfin uclarına birləşdirən parçalar arasında düz bucaq olan fiqur: fiqurdakı düzbucaqlı üçbucaqların oxşarlığını əsaslandırmaq, uyğun tərəflərin tənasübündən naməlum parçanı tapmaq və düzbucaqlının perimetrini hesablamaq. Yazılı əsaslandırma tələb edən, qəbul imtahanı səviyyəli çoxaddımlı həndəsə məsələsi; səkkizinci sinif həndəsəsi əsasında.

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Ortaq bucaq və bərabər bucaq

    Bucaq-bucaq oxşarlıq əlamətini ortaq bucaqlı fiqurda tətbiq etmək: böyük üçbucağın daxilindəki kiçik üçbucağın böyük üçbucağa oxşar olduğunu əsaslandırmaq, təpələrin düzgün uyğunluğunu yazmaq və uyğun tərəflərin tənasübündən naməlum parçanı tapmaq. Tənasübün əsas xassəsini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün fiqurlu hesablama məşqi. Məşq fiqurların oxşarlığı bölməsinin üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri dərsinə aiddir.

    3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri