Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Paraleloqramda kəsişən parçalar və sahə

Paraleloqramda kəsişən parçaların əmələ gətirdiyi üçbucaqları araşdırmaq: onların arasında oxşar cütü bucaqlara görə tapıb əsaslandırmaq, tərəf üzərindəki parçaların nisbətindən oxşarlıq əmsalını tapmaq, sahələr nisbətini, ortaq hündürlük qaydasını və diaqonalın paraleloqramı iki bərabər üçbucağa bölməsini ardıcıl tətbiq etmək. Oxşarlıq əlamətlərini və paraleloqramın xassələrini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün yazılı əsaslandırma tələb edən çoxaddımlı məsələ.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

ABCD paraleloqramı; yuxarı BC tərəfində E nöqtəsi, AE və BD parçaları O nöqtəsində kəsişir. BOE üçbucağı rənglənib, içində 8 yazılıb.

ABCD paraleloqramının BC tərəfi üzərində E nöqtəsi götürülüb: BE : EC = 2 : 3. AE və BD parçaları O nöqtəsində kəsişir. BOE üçbucağının sahəsi 8 sm²‑dir (şəkil). Paraleloqramın sahəsini tapın. Həllinizi əsaslandırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Oxşar üçbucaqlardan bütöv fiqura

Əsas fikir

BB əlaməti. Bir üçbucağın iki bucağı digər üçbucağın iki bucağına konqruyent olarsa, bu üçbucaqlar oxşardır (paralel düz xətlərdə çarpaz bucaqlar bərabərdir).

Teorem. Dərslik: «İki oxşar üçbucağın sahələrinin nisbəti uyğun tərəflərin kvadratları nisbətinə bərabərdir.» S∆ABC : S∆A₁B₁C₁ = (AC : A₁C₁)² = k².

Ortaq hündürlük. Hündürlükləri eyni olan üçbucaqların sahələri nisbəti oturacaqlarının nisbətinə bərabərdir. Diaqonal paraleloqramı iki konqruyent üçbucağa bölür.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqParaleloqramda kəsişən parçalar və sahə

ABCD paraleloqramının BC tərəfi üzərində E nöqtəsi götürülüb: BE : EC = 2 : 3. AE və BD parçaları O nöqtəsində kəsişir. BOE üçbucağının sahəsi 8 sm²‑dir (şəkil). Paraleloqramın sahəsini tapın. Həllinizi əsaslandırın.

  1. BC ∥ AD olduğundan ∠OBE = ∠ODA və ∠OEB = ∠OAD (çarpaz bucaqlar). BB əlamətinə görə ∆BOE ∼ ∆DOA.
  2. AD = BC = BE + EC = 5 hissə, BE = 2 hissə: k = BE : DA = 2/5.
  3. SBOE : SDOA = (2/5)² = 4/25, SAOD = 8 · 25/4 = 50 sm².
  4. BO : OD = 2 : 5. ABO və AOD üçbucaqlarının A-dan BD-yə hündürlüyü ortaqdır: SABO = 50 · 2/5 = 20 sm².
  5. SABD = 20 + 50 = 70 sm², BD diaqonalı paraleloqramı iki bərabər üçbucağa bölür: SABCD = 2 · 70 = 140 sm².
  6. Cavab: S = 140 sm²

ABCD paraleloqramı, E nöqtəsi BC tərəfində, AE və BD parçaları O nöqtəsində kəsişir

∆BOE ∼ ∆DOA, k = 2/5: S(AOD) = 50, S(ABO) = 20, S(ABD) = 70, S(ABCD) = 140 sm².

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

SABE = SABO + SBOE = 20 + 8 = 28 sm². Digər tərəfdən SABC = 70 və BE : BC = 2 : 5, ona görə SABE = 70 · 2/5 = 28 sm² ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 70 sm²Bu, ABD üçbucağının sahəsidir (20 + 50). BD diaqonalı paraleloqramı iki bərabər üçbucağa bölür: S = 2 · 70 = 140.
  • 56 sm²Sahələr xətti əmsalla hesablanıb: SAOD = 8 · 5/2 = 20, SABO = 8, SABD = 28. Oxşar üçbucaqların sahələri k² = 25/4 nisbətindədir.
  • 100 sm²Paraleloqramın sahəsi AOD üçbucağının sahəsinin iki misli sayılıb (2 · 50). ABD üçbucağına ABO üçbucağı (20) da daxildir.
  • 78 sm²Üç üçbucaq toplanıb: 8 + 20 + 50. Bu, ABD üçbucağı ilə BOE-nin cəmidir; paraleloqramın sahəsi 2 · SABD-dir.

Məna baxımından yaxın məzmun.

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Paraleloqramda kəsən düz xətt

    Paraleloqramın təpəsindən keçən düz xəttin yaratdığı üçbucaqlarda bucaq-bucaq oxşarlıq əlamətini tətbiq etmək: paraleloqramın qarşı tərəflərinin paralel və bərabər olmasından istifadə etmək, qarşılıqlı və daxili çarpaz bucaqları tanımaq, oxşar üçbucaqları tapmaq, uyğun tərəflərin nisbətinə görə tərəfi hissələrə bölmək. Paraleloqramın xassələrini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı məsələ.

    3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləri

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Bərabər bucaqlar və bərabəryanlı üçbucaq

    Paraleloqramın xassələrinin tətbiqi. Paraleloqramda diaqonalla bərabər bucaqlar əmələ gətirən parça:iki bucağı bərabər olan üçbucağın bərabəryanlı olmasını görmək, üçbucağın perimetrini paraleloqramın tərəfləri ilə ifadə etmək və məchul tərəfi tapmaq. Qarşı tərəflərin konqruyentliyindən istifadə edən çoxaddımlı şəkilli tapşırıq; 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.21 Paraleloqramın xassələrinin tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Tənbölənlər tərəf üzərində kəsişir

    Paraleloqramın bir tərəfinə bitişik iki bucağının tənbölənləri qarşı tərəf üzərində kəsişdikdə yaranan üçbucaqların növünü təyin etmək: tənbölən və daxili çarpaz bucaqlar, qarşı tərəflərin konqruyentliyi, tərəflər arasındakı münasibət və perimetrdən tərəfin tapılması. Çoxaddımlı şəkilli tapşırıq; paraleloqramın xassələrini tətbiq edən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.21 Paraleloqramın xassələrinin tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatÇətinTək seçim

    Üçbucaqda paralel parçalar zənciri

    Üçbucaq daxilində tərəflərə paralel çəkilmiş parçalar zəncirində paraleloqramları tanımaq: iki cüt qarşı tərəfi paralel olan dördbucaqlının paraleloqram olması, onun qarşı tərəflərinin konqruyentliyi və bir tərəf üzərindəki parçaların uzunluqlarını ardıcıl köçürüb hesablamaq. Çoxaddımlı şəkilli tapşırıq; paraleloqramın xassələrini tətbiq edən 8-ci sinif şagirdi üçün.

    3.21 Paraleloqramın xassələrinin tətbiqi

  • SualDİM · RiyaziyyatOrtaTək seçim

    Düzbucaqlının diaqonal parçaları

    Düzbucaqlının diaqonallarının xassəsini və paraleloqramın diaqonallarının kəsişmə nöqtəsində yarıya bölünməsini hərfi ifadələrlə verilmiş diaqonal parçalarına tətbiq etmək, birməchullu xətti tənliklə işləmək və diaqonalın uzunluğunu tapmaq. Paraleloqramın xassələrini və xətti tənlikləri bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün paraleloqramın növləri mövzusunda hesablama məşqi.

    3.20 Paraleloqramın növləri

  • SualDİM · RiyaziyyatAsanTək seçim

    Paraleloqramın növləri arasında əlaqə

    Paraleloqramın növləri arasındakı əlaqələri araşdırmaq: düzbucaqlının, rombun və kvadratın təriflərini və xassələrini müqayisə edərək fiqurlar haqqında təkliflərin həmişə, bəzən və ya heç vaxt doğru olduğunu müəyyən etmək. Paraleloqramın tərifini və xassələrini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün təsnifat və məntiqi mühakimə məşqi.

    3.20 Paraleloqramın növləri