Mətn
∆ABC ∼ ∆KLM (∠A = ∠K, ∠C = ∠M). ABC üçbucağında AC = 15 sm, BH hündürlüyü 12 sm-dir. KLM üçbucağında KM = 10 sm-dir (şəkil). KLM üçbucağının LP hündürlüyünü tapın (sm-lə).
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Hündürlüklər tərəflərlə eyni nisbətdədir
Əsas fikir
Dərslikdəki teorem:
- Teorem 1. «Oxşar üçbucaqların uyğun hündürlükləri nisbəti uyğun tərəflərin nisbətinə bərabərdir.»
Oxşarlıq əmsalı uyğun tərəflərin nisbətidir; uyğun hündürlüklər də eyni əmsalla dəyişir.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqOxşar üçbucaqların uyğun hündürlükləri
∆ABC ∼ ∆KLM (∠A = ∠K, ∠C = ∠M). ABC üçbucağında AC = 15 sm, BH hündürlüyü 12 sm-dir. KLM üçbucağında KM = 10 sm-dir (şəkil). KLM üçbucağının LP hündürlüyünü tapın (sm-lə).
- ∆ABC ∼ ∆KLM olduğundan AC və KM uyğun tərəflərdir: hər ikisi bərabər bucaqlar (∠A = ∠K, ∠C = ∠M) arasındadır.
- Oxşarlıq əmsalı: k = KM : AC = 10 : 15 = 2/3.
- BH və LP uyğun tərəflərə (AC və KM) çəkilmiş hündürlüklərdir. Teorem 1-ə görə LP : BH = KM : AC = 2/3.
- LP = 12 · 2/3 = 8 sm.
- Cavab: LP = 8 sm
Oxşar ABC və KLM üçbucaqları; BH və LP uyğun hündürlüklərdir
KM : AC = 10 : 15 = 2 : 3, ona görə LP = 12 · 2/3 = 8 sm.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
LP : BH = 8 : 12 = 2 : 3 və KM : AC = 10 : 15 = 2 : 3 — nisbətlər bərabərdir ✓. Kiçik üçbucağın hündürlüyü də kiçikdir ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 18 smBurada əmsal tərsinə tətbiq olunub: 12 · 15 : 10 = 18. KLM kiçik üçbucaqdır (KM < AC), ona görə onun hündürlüyü də kiçikdir: 12 · 10 : 15 = 8 sm.
- 7 smBurada tərəflərin fərqi hündürlükdən çıxılıb: 12 − (15 − 10) = 7. Oxşar üçbucaqlarda uzunluqlar eyni ədəd qədər yox, eyni dəfə dəyişir.
- 12,5 smBurada hündürlük ilə tərəf yerini dəyişib: 15 · 10 : 12 = 12,5. Hündürlük hündürlüklə, tərəf ona uyğun tərəflə müqayisə olunur: LP : 12 = 10 : 15.
- 5 smBu, AC və KM tərəflərinin fərqidir: 15 − 10 = 5. Hündürlük fərqlə yox, tərəflərin nisbəti ilə tapılır.
Mənbə: «Riyaziyyat. Dərslik. 8-ci sinif», «Üçbucaqların oxşarlığının tətbiqi» (səh. 156–158) və DİM test toplularının nümunələri əsasında tərtib edilmiş orijinal tapşırıq.