Lalənin paraleloqramı: hansı istiqamətdə, neçə vahid?

1 · Əsas fikir

Şaquli köçürmədə absis eyni qalır

Əsas fikir

Üfüqi yerdəyişmədə (sağa və ya sola) yalnız absis, şaquli yerdəyişmədə (yuxarı və ya aşağı) yalnız ordinat dəyişir. Sağa n vahid — absisə n əlavə olunur, sola — absisdən n çıxılır; yuxarı n vahid — ordinata n əlavə olunur, aşağı — ordinatdan n çıxılır.

şaquli yerdəyişmə: (x; y) → (x; y ± n)

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllŞaquli yerdəyişmə, bir təpə → (−1; −2): istiqamət və vahid sayı?

1. Şəkildən təpələri oxuyuruq: A (−2; 1), B (−1; 3), C (3; 3), D (2; 1).
2. Şaquli yerdəyişmədə absis dəyişmir. (−1; −2) nöqtəsinin absisi −1-dir; absisi −1 olan yeganə təpə B-dir. Deməli B (−1; 3) → (−1; −2).
3. Ordinat 3-dən −2-yə azalıb, yəni fiqur aşağı köçüb.
4. Vahid sayı: 3 − (−2) = 5. (3-dən 0-a qədər 3 vahid, 0-dan −2-yə qədər 2 vahid.)
5. Digər təpələr də 5 vahid aşağı köçür: A₁ (−2; −4), C₁ (3; −2), D₁ (2; −4).
6. Cavab: 5 vahid aşağı

B(−1; 3) nöqtəsi 5 vahid aşağı köçərək (−1; −2) nöqtəsinə düşür

B təpəsi 5 vahid aşağı köçərək (−1; −2) nöqtəsinə düşür; bütün paraleloqram eyni qədər köçür.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Geri yoxlayaq: (−1; −2) nöqtəsindən 5 vahid yuxarı qalxsaq, ordinat −2 + 5 = 3 olur və B (−1; 3) alınır ✓. Başqa təpə (−1; −2)-yə düşə bilməz, çünki onların absisi −1 deyil ✓.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

1 vahid aşağı

3 − 2: mənfi işarə nəzərə alınmayıb.

Düzgün

5 vahid aşağı

3 − (−2) = 5.

Digər cavablar niyə səhvdir

• 3 vahid aşağı — Ordinatı 1 olan A və ya D təpəsi götürülüb (1 → −2). Amma şaquli yerdəyişmədə absis dəyişmir: absisi −1 olan yeganə təpə B-dir.
• 5 vahid yuxarı — İstiqamət səhvdir: ordinat 3-dən −2-yə azalıb, yəni fiqur aşağı köçüb.
• 1 vahid aşağı — Ordinatlar fərqi işarəsiz hesablanıb (3 − 2 = 1). 3-dən −2-yə qədər: 3 vahid sıfıra, 2 vahid də sıfırdan aşağı — cəmi 5 vahid.
• 2 vahid aşağı — Yalnız absis oxundan −2-yə qədər olan məsafə sayılıb; B təpəsi əvvəlcə oxdan 3 vahid yuxarıda idi.