C(3; 5) nöqtəsi 5 vahid aşağı

1 · Əsas fikir

Aşağı köçəndə ordinat azalır

Əsas fikir

Üfüqi yerdəyişmədə (sağa və ya sola) yalnız absis, şaquli yerdəyişmədə (yuxarı və ya aşağı) yalnız ordinat dəyişir. Sağa n vahid — absisə n əlavə olunur, sola — absisdən n çıxılır; yuxarı n vahid — ordinata n əlavə olunur, aşağı — ordinatdan n çıxılır.

sağa/sola: (x ± n; y); yuxarı/aşağı: (x; y ± n)

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllC (3; 5), 5 vahid aşağı → ?

1. Aşağı hərəkət şaquli yerdəyişmədir: absis dəyişmir, 3 qalır.
2. Aşağı getdikcə ordinat azalır: ordinatdan 5 çıxırıq: 5 − 5 = 0.
3. Alınan nöqtə: C₁ (3; 0); o, absis oxunun üzərinə düşür.
4. Cavab: C₁ (3; 0)

C(3; 5) nöqtəsi 5 vahid aşağı köçürülür və C₁(3; 0) alınır

C nöqtəsi şaquli xətt boyunca 5 vahid aşağı enir; absis 3 dəyişmir, ordinat 0 olur.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Geri yoxlayaq: C₁ (3; 0) nöqtəsini 5 vahid yuxarı köçürsək, ordinat 0 + 5 = 5 olur və C (3; 5) alınır ✓. Ordinat 0 olduğu üçün C₁ absis oxu üzərindədir.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

(3; −5)

Ordinat əksinə dəyişib — bu, simmetriyadır.

Düzgün

(3; 0)

5 vahid aşağı: 5 − 5 = 0.

Digər cavablar niyə səhvdir

• (3; 10) — İstiqamət səhvdir: 5 vahid yuxarı köçürülüb. Aşağı yerdəyişmədə ordinatdan 5 çıxılır.
• (−2; 5) — Absis dəyişdirilib (5 vahid sola köçürülüb). Şaquli yerdəyişmədə absis dəyişmir.
• (8; 5) — Absisə 5 əlavə olunub (5 vahid sağa). Aşağı-yuxarı hərəkətdə yalnız ordinat dəyişir.
• (3; −5) — Yerdəyişmə simmetriya ilə qarışdırılıb: ordinat əksi ilə əvəz olunub. Bu, absis oxuna nəzərən simmetrik nöqtədir.