Koordinat sistemi, absis −5…5, ordinat −5…5. Qeyd olunmuş nöqtələr: A(−5; 4), B(1; 4), C(−2; 2), D(2; 2), E(−5; −3), F(−2; −2), G(2; −2), H(5; −3). Şəkildəki A nöqtəsi yerini 3 vahid sağa, 2 vahid aşağı dəyişsə, koordinatları neçə olar?

A nöqtəsi 3 vahid sağa, 2 vahid aşağı — Sual · 1.23 Düzbucaqlı koordinat sistemində simmetriya və yerdəyişmə

A nöqtəsi 3 vahid sağa, 2 vahid aşağı

Orta çətinlikli tapşırıq: koordinat sistemində şəkildən oxunan nöqtəni əvvəl üfüqi, sonra şaquli istiqamətdə köçürmək və alınan nöqtənin koordinatlarını tapmaq; sağa yerdəyişmədə absisin artdığını, aşağı yerdəyişmədə ordinatın azaldığını mənfi ədədlərlə tətbiq etmək. 6-cı sinif riyaziyyatı; tam ədədlərin toplanması və çıxılmasını bilən şagird üçün.

Mətn

Koordinat sistemi, absis −5…5, ordinat −5…5. Qeyd olunmuş nöqtələr: A(−5; 4), B(1; 4), C(−2; 2), D(2; 2), E(−5; −3), F(−2; −2), G(2; −2), H(5; −3).

Şəkildəki A nöqtəsi yerini 3 vahid sağa, 2 vahid aşağı dəyişsə, koordinatları neçə olar?

İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Hər istiqamət öz koordinatını dəyişir

Əsas fikir

Üfüqi yerdəyişmədə (sağa və ya sola) yalnız absis, şaquli yerdəyişmədə (yuxarı və ya aşağı) yalnız ordinat dəyişir. Sağa n vahid — absisə n əlavə olunur, sola — absisdən n çıxılır; yuxarı n vahid — ordinata n əlavə olunur, aşağı — ordinatdan n çıxılır.

3 vahid sağa və 2 vahid aşağı: (x + 3; y − 2)

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

HəllA, 3 vahid sağa və 2 vahid aşağı → ?

Şəkildən A nöqtəsinin koordinatlarını oxuyuruq: A (−5; 4).
3 vahid sağa — absisə 3 əlavə olunur: −5 + 3 = −2. Ordinat hələ 4-dür: (−2; 4).
2 vahid aşağı — ordinatdan 2 çıxılır: 4 − 2 = 2. Absis dəyişmir.
Alınan nöqtə: (−2; 2). Şəkildə bu, C nöqtəsinin yeridir.
Cavab: A₁ (−2; 2)

A(−5; 4) nöqtəsi 3 vahid sağa, sonra 2 vahid aşağı köçür və (−2; 2) alınır

A əvvəl 3 vahid sağa, sonra 2 vahid aşağı köçür və (−2; 2) nöqtəsinə düşür.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayırıq

Geri yoxlayaq: (−2; 2) nöqtəsindən 2 vahid yuxarı və 3 vahid sola getsək, (−2; 4), sonra (−5; 4) alınır ✓. Addımların sırasını dəyişsək də (əvvəl aşağı, sonra sağa) eyni nöqtəyə gəlirik ✓.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv düşüncə

(2; 2)

−5 + 3 = 2 sayılıb.

Düzgün

(−2; 2)

−5 + 3 = −2, 4 − 2 = 2.

Digər cavablar niyə səhvdir

(−8; 2) — Sağa yox, sola köçürülüb: −5 − 3 = −8. Sağa getdikcə absis artır.
(−2; 6) — Aşağı yox, yuxarı köçürülüb: 4 + 2 = 6. Aşağı getdikcə ordinat azalır.
(−3; 1) — Ədədlər qarışdırılıb: absisə 2, ordinatdan 3 çıxılıb. Sağa 3 vahid absisə, aşağı 2 vahid ordinata aiddir.
(2; 2) — Mənfi ədədə toplamada işarə itib: −5 + 3 = −2, 2 deyil (5 − 3 = 2 hesablanıb, işarə unudulub).