Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Hər iki tərəfdə mötərizə: 5 · (x − 1) + 3 = 3 · (2 − x)

Çətin tapşırıq: hər iki tərəfində mötərizə olan xətti tənliyi — 5 · (x − 1) + 3 = 3 · (2 − x) — mötərizələri açmaq, sadələşdirmək, məchulları sol, ədədləri sağ tərəfə əks işarə ilə keçirmək yolu ilə həll etmək və kökü yoxlamaq. 6-cı sinif riyaziyyatı, tənliklər; mənfi əmsallı toplananlarla işləməyi möhkəmləndirir.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

5 · (x − 1) + 3 = 3 · (2 − x) tənliyini həll edin. Tənliyin kökü hansıdır?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Dörd addımlı alqoritm

Əsas fikir

Hər iki tərəfində bir neçə toplananı olan tənliyi belə həll edirik:

  1. Mötərizələri açıb hər tərəfi sadələşdiririk.
  2. Məchullu toplananları sol, ədədləri sağ tərəfə keçiririk — keçən toplananın işarəsi dəyişir.
  3. Hər tərəfi sadələşdiririk və hər iki tərəfi x-in əmsalına bölürük.
  4. Kökü tənlikdə yerinə yazıb yoxlayırıq.

5x − 2 = 6 − 3x ⇔ 5x + 3x = 6 + 2

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

Həll5 · (x − 1) + 3 = 3 · (2 − x)

  1. 5 · (x − 1) + 3 = 3 · (2 − x)Hər iki tərəfdə mötərizələri açırıq: 5 · (x − 1) = 5x − 5, 3 · (2 − x) = 6 − 3x.
  2. 5x − 5 + 3 = 6 − 3xSol tərəfi sadələşdiririk.
  3. 5x − 2 = 6 − 3x−3x-i sola (+3x), −2-ni sağa (+2) keçiririk.
  4. 5x + 3x = 6 + 2Hər iki tərəfi sadələşdiririk.
  5. 8x = 8Hər iki tərəfi 8-ə bölürük.
  6. x = 1Tənliyin kökü tapıldı.
  7. Cavab: x = 1

Toplananların keçirilməsi: 5x − 2 = 6 − 3x tənliyindən 5x + 3x = 6 + 2 tənliyi alınır; keçən toplananlar əks işarə alır.

Mənfi toplananlar keçəndə müsbət olur: −2 → +2, −3x → +3x.

3 · Yoxlama

Kökü yoxlayırıq

Kökü (x = 1) tənlikdə x-in yerinə yazırıq və hər tərəfi ayrıca hesablayırıq:

Sol tərəf: 5 · (1 − 1) + 3 = 3

Sağ tərəf: 3 · (2 − 1) = 3

3 = 3 ✓ — bərabərlik doğrudur, deməli x = 1 tənliyin köküdür. Dərsliyin cavabı da 1-dir.

4 · Diqqət

Tipik səhvlər

Səhv

5x − 3x = 6 + 2

−3x sola keçəndə işarəsi dəyişməyib.

Düzgün

5x + 3x = 6 + 2

−3x sol tərəfdə +3x olur.

Digər cavablar niyə səhvdir

  • x = 4 — −3x sol tərəfə işarəsi dəyişmədən keçirilib: 5x − 3x = 6 + 2, 2x = 8. Düzgün: 5x + 3x = 6 + 2.
  • x = 0,5 — −2 sağ tərəfə işarəsi dəyişmədən keçirilib: 8x = 6 − 2 = 4. Düzgün: 8x = 6 + 2 = 8.
  • x = 8 — 8x = 8 alınıb, amma hər iki tərəf 8-ə bölünməyib: x 8 deyil, 1-dir.
  • x = 2 — Hər iki toplanan işarəsi dəyişmədən keçirilib: 5x − 3x = 6 − 2, 2x = 4.