Səhər Bakıda havanın temperaturu −3 °C, Culfada isə −6 °C oldu. Günortaya qədər Bakıda temperatur 4 °C, Culfada isə 8 °C artdı. Günorta harada temperatur daha yüksək oldu və orada temperatur neçə dərəcə idi?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Artım müsbət dəyişmədir
Əsas fikir
Temperatur artırsa, artımı müsbət ədəd kimi əlavə edirik: yeni temperatur = səhər temperaturu + artım. Dərslikdə: −3 °C-yə 5 °C artım: −3 + 5 = 2 °C.
Eyni işarəli ədədləri toplayanda modullar toplanır, qarşısına onların ortaq işarəsi yazılır. Müxtəlif işarəli ədədləri toplayanda böyük moduldan kiçik modul çıxılır, qarşısına modulu böyük olan ədədin işarəsi yazılır. Ədəd oxunda müsbət ədəd əlavə etmək sağa, mənfi ədəd əlavə etmək sola hərəkətdir.
günorta = səhər + artım
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
HəllBakı: −3 + 4; Culfa: −6 + 8. Harada daha isti?
- Bakı: −3 + 4. İşarələr müxtəlif: 4 − 3 = 1, böyük modul 4-ündür (müsbət) — 1 °C.
- Culfa: −6 + 8. İşarələr müxtəlif: 8 − 6 = 2, böyük modul 8-indir (müsbət) — 2 °C.
- Müqayisə: 2 > 1, deməli Culfada temperatur daha yüksəkdir.
- Səhər Culfa daha soyuq idi, amma temperatur orada iki dəfə çox artdı və Bakını ötdü.
- Cavab: Günorta Culfada daha isti oldu: 2 °C (Bakıda 1 °C)
İki temperatur şkalası: Bakı −3 °C-dən 4 dərəcə yuxarı 1 °C-yə, Culfa −6 °C-dən 8 dərəcə yuxarı 2 °C-yə qalxır
Bakı −3-dən 4 dərəcə qalxır (1 °C), Culfa −6-dan 8 dərəcə qalxır (2 °C).
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayırıq
Geriyə yoxlayaq: 2 °C-dən 8 dərəcə aşağı (−8 əlavə etsək) −6 °C, 1 °C-dən 4 dərəcə aşağı −3 °C alınır — səhər temperaturları. Dərsliyin cavabı da «Culfa, 2°C»-dir.
4 · Diqqət
Tipik səhvlər
Səhv düşüncə
Səhər isti olan yer günorta da isti olar
Dəyişmənin ölçüsü nəzərə alınmayıb.
Düzgün
−6 + 8 = 2 > 1 = −3 + 4
Hər şəhər üçün cəm ayrıca hesablanır.
Digər cavablar niyə səhvdir
- Bakıda; 1 °C — Səhər Bakı daha isti olduğu üçün günorta da isti qalacağı düşünülüb. Bakıda 1 °C düz hesablanıb, amma Culfada temperatur daha çox artıb: 2 °C > 1 °C.
- Culfada; 14 °C — İşarələr nəzərə alınmayıb: 6 + 8 = 14. Səhər temperaturu mənfi idi, cəm modulların fərqidir.
- Bakıda; −1 °C — Cəmə birinci toplananın işarəsi yazılıb: −3 + 4 = −1, −6 + 8 = −2. İşarə modulu böyük olan ədəddən götürülür (4 və 8 müsbətdir).
- Bakıda; −7 °C — Artım mənfi ədəd kimi toplanıb: −3 + (−4), −6 + (−8). Temperatur artırsa, dəyişmə müsbətdir.