Mətn
Şəkildəki ABCD paraleloqramında AD = 15 sm, AB = 10 sm. B təpəsindən AD tərəfinə çəkilmiş BH hündürlüyü 9 sm-dir. B təpəsindən CD tərəfinə çəkilmiş BK hündürlüyünü tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Bir sahə, iki yazılış
Əsas fikir
Eyni paraleloqramın sahəsini iki yolla yazmaq olar: hər tərəf öz hündürlüyünə vurulur. Əvvəlcə məlum tərəf və hündürlüklə sahəni tapırıq, sonra sahəni o biri tərəfə bölürük. Böyük tərəfə kiçik hündürlük, kiçik tərəfə böyük hündürlük çəkilir.
S = a · ha = b · hb
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqParaleloqramın iki hündürlüyü
AD = 15 sm, AB = 10 sm, BH ⊥ AD, BH = 9 sm, BK ⊥ CD. BK = ?
- Sahə: S = AD · BH = 15 · 9 = 135 (sm²).
- Paraleloqramda qarşı tərəflər bərabərdir: CD = AB = 10 sm.
- S = CD · BK, buradan BK = 135 : 10 = 13,5 (sm).
- Cavab: BK = 13,5 sm
Bir sahə, iki hündürlük
S = 15 · 9 = 135 sm²; BK = 135 : 10 = 13,5 sm.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
10 · 13,5 = 135 = 15 · 9 — iki hasil eyni sahəni verir. Kiçik tərəfə (10 sm) böyük hündürlük (13,5 sm) düşdü. BK BC = 15 sm parçasından da qısadır, çünki perpendikulyar ən qısa parçadır.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 6 sm9 · 10 : 15 = 6 — kiçik tərəfə kiçik hündürlük düşdüyü düşünülüb. Əslində əksinədir: hər iki hasil eyni sahəni verir, ona görə kiçik tərəfə böyük hündürlük çəkilir.
- 9 smHündürlüklər bərabər sayılıb. Tərəflər fərqli olduğundan hündürlüklər də fərqlidir: 10 · 9 = 90, sahə isə 135 sm²-dir.
- 15 sm135 : 9 = 15 — sahə yenidən BH-a bölünüb; bu AD tərəfidir, BK yox.
- 14 sm9 + 5: tərəflərin fərqi (15 − 10) hündürlüyə əlavə edilib. Hündürlüklər fərqlə yox, hasillə bağlıdır.