Mətn
Düz üçbucaqlı prizma formalı qabın oturacağı bir tərəfi 12 sm, bu tərəfə çəkilmiş hündürlüyü 10 sm olan üçbucaqdır. Silindr formalı qabın oturacağının diametri 12 sm-dir. Hər iki qabın hündürlüyü 20 sm-dir. Hansı qab daha çox su tutur və nə qədər çox? (π ≈ 3)
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Müqayisə üçün hər iki həcmi eyni vahidlə tapırıq
Əsas fikir
Hansı qabın daha çox su tutduğunu bilmək üçün hər iki qabın həcmini eyni vahidlə (sm³) hesablayıb müqayisə edirik, fərqi isə çıxma ilə tapırıq. Hər ikisinin hündürlüyü eynidir, ona görə əslində oturacaqların sahələri müqayisə olunur.
Vprizma = ½ · a · ha · h Vsilindr = πr² · h
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqPrizma və silindr formalı qabların həcmlərinin müqayisəsi
Prizma: a = 12 sm, ha = 10 sm, h = 20 sm. Silindr: d = 12 sm, h = 20 sm. π ≈ 3.
- Prizmanın oturacağı: ½ · 12 · 10 = 60 (sm²); həcmi: 60 · 20 = 1200 (sm³).
- Silindrin radiusu: 12 : 2 = 6 (sm); oturacağı: 3 · 6² = 108 (sm²); həcmi: 108 · 20 = 2160 (sm³).
- 2160 > 1200, fərq: 2160 − 1200 = 960 (sm³). Silindr formalı qab daha çox tutur.
- Cavab: Silindr formalı qab, 960 sm³ çox
Prizma və silindr formalı qablar
Hündürlüklər bərabərdir, ona görə daha böyük oturacaqlı qab daha çox su tutur: 108 sm² > 60 sm².
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Oturacaqlarla da yoxlayaq: 108 − 60 = 48 sm², 48 · 20 = 960 sm³. Eyni fərq alındı.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- Prizma formalı qab, 240 sm³ çoxPrizmanın oturacağında ½ unudulub: 12 · 10 · 20 = 2400 sm³. Əslində prizmanın həcmi ½ · 12 · 10 · 20 = 1200 sm³-dir.
- Silindr formalı qab, 7440 sm³ çoxDiametr (12 sm) radius kimi götürülüb: 3 · 12² · 20 = 8640. Radius 6 sm-dir, silindrin həcmi 2160 sm³.
- Prizma formalı qab, 840 sm³ çoxSilindrdə radius kvadrata yüksəldilməyib: 3 · 6 · 20 = 360. Oturacağın sahəsi 3 · 6² = 108 sm², həcm 2160 sm³.
- Silindr formalı qab, 9,6 l çoxFərq düzgün tapılıb (960 sm³), amma litrə səhv çevrilib. 1 l = 1000 sm³ olduğundan 960 sm³ = 0,96 l.