Mətn
Şəkildə ədəd oxu üzərində x ədədinin ala biləcəyi bütün qiymətlər rənglənib. Bu qiymətlər çoxluğunu modul işarəli bərabərsizliklə yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Modulu a-dan kiçik olmayan ədədlər — iki şüa
Əsas fikir
|x| ≥ a (a ≥ 0) o deməkdir ki, x nöqtəsi 0-dan ən azı a vahid uzaqdadır. Belə nöqtələr iki yerdədir: −a-dan solda və a-dan sağda.
|x| ≥ a ⇔ x ≤ −a və ya x ≥ a
|x| > a ⇔ x < −a və ya x > a
Uclar dolu çəkilibsə, işarə ≥, boşdursa > olur.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
Tapşırıqİki şüa: modulu verilmiş ədəddən kiçik olmayan ədədlər
Şəkildə −3,5-dən sola və 3,5-dən sağa gedən iki şüa rənglənib, −3,5 və 3,5 nöqtələri dolu dairədir. Bu çoxluğu modul işarəli bərabərsizliklə yazın.
- Rənglənmiş çoxluq iki şüadır: x ≤ −3,5 və ya x ≥ 3,5. Uclar dolu olduğu üçün −3,5 və 3,5 də həlldir.
- Hər iki şüanın nöqtələri 0-dan 3,5 vahid və ya daha uzaqdadır: məsələn, |−5| = 5, |4| = 4.
- Aradakı rənglənməmiş nöqtələr isə 0-a 3,5 vahiddən yaxındır: |0| = 0, |2| = 2.
- Deməli, çoxluq «modulu 3,5-dən kiçik olmayan ədədlər»dir: |x| ≥ 3,5.
- Cavab: |x| ≥ 3,5
Ədəd oxunda iki şüa
Rənglənmiş şüaların hər nöqtəsi 0-dan ən azı 3,5 vahid uzaqdadır.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
x = 3,5: |3,5| = 3,5 ≥ 3,5 doğrudur (dolu nöqtə). x = −4: |−4| = 4 ≥ 3,5 doğrudur (sol şüa). x = 1: |1| = 1 ≥ 3,5 yanlışdır (rənglənməmiş hissə). Bərabərsizlik şəkillə üst-üstə düşür.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- |x| > 3,5−3,5 və 3,5 nöqtələri dolu çəkilib — onlar da həlldir. Ciddi «>» işarəsi bu ucları çıxarır; «≥» lazımdır.
- |x| ≤ 3,5Bu, −3,5 ilə 3,5 arasındakı parçadır — şəkildə məhz rənglənməmiş hissə (uclarla). Rənglənmiş nöqtələr isə 0-dan ən azı 3,5 vahid uzaqdadır.
- x ≥ 3,5Yalnız sağdakı şüa yazılıb. Sol şüadakı ədədlər də (məsələn, −5) həlldir: |−5| = 5 ≥ 3,5.
- −3,5 ≥ x ≥ 3,5Belə ikiqat bərabərsizliyin həlli yoxdur: heç bir ədəd eyni vaxtda −3,5-dən kiçik və 3,5-dən böyük ola bilməz. İki şüa bir ikiqat bərabərsizliklə yox, «və ya» ilə birləşdirilir.