Mənfi birhədli ilə vurma

1 · Əsas fikir

Hər hasilin işarəsini ayrıca təyin edirik

Əsas fikir

Dərslikdə: «Birhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birhədlini çoxhədlinin hər bir həddinə vurub alınan hasilləri cəm şəklində yazmaq lazımdır.»

İşarələr: müsbət ədədin mənfi ədədə hasili mənfidir, iki mənfi ədədin hasili müsbətdir.

Birhədliləri vuranda əmsallar vurulur, eyni hərfin üstləri isə toplanır (2.19): am · an = am+n.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMənfi birhədli ilə vurma

−2b3 · (3b2 − 5b − 4) = ?

1. (−2b3) · 3b2 = −6b5 (mənfi × müsbət = mənfi).
2. (−2b3) · (−5b) = +10b4 (mənfi × mənfi = müsbət).
3. (−2b3) · (−4) = +8b3 (mənfi × mənfi = müsbət).
4. Hasilləri cəm şəklində yazırıq: −6b5 + 10b4 + 8b3 (şəklə baxın).
5. Cavab: −6b5 + 10b4 + 8b3

Birhədli hər həddə vurulur

−2b3 hər həddə ayrıca vurulur: −6b5, +10b4, +8b3.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

b = 1 olanda: −2 · (3 − 5 − 4) = −2 · (−6) = 12; cavab −6 + 10 + 8 = 12 — bərabərdir.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• −6b5 − 10b4 − 8b3Mənfi işarə yalnız birinci hasildə nəzərə alınıb. Digər hədlər də mənfidir, iki mənfinin hasili isə müsbətdir: (−2b3) · (−5b) = +10b4, (−2b3) · (−4) = +8b3.
• 6b5 − 10b4 − 8b3Birhədlinin minusu nəzərə alınmayıb: 2b3 ilə vurulub. Bu, doğru cavabın əks çoxhədlisidir — bütün işarələr tərsinədir.
• −6b2 + 10b + 8Yalnız əmsal −2 vurulub, b3 unudulub. Birhədli bütövlükdə vurulur: b3 · b2 = b5, b3 · b = b4, b3 · 1 = b3.
• −6b5 + 10b4 − 8b3Sonuncu hasilin işarəsi səhvdir: (−2b3) · (−4) = +8b3, çünki iki mənfinin hasili müsbətdir.