Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Mötərizəli tənlik

Mötərizəli tənliyin həllinə aid 7-ci sinif cəbr sualı: tənlikdə birhədlinin çoxhədliyə vurulması ilə alınan hasillər iştirak edir. Şagird paylama qanunu ilə mötərizələri açır, oxşar hədləri islah edərək tənliyi sadə şəklə gətirir, onu həll edir və cavabı yoxlayır. Tənlik həll etməyi və birhədlinin çoxhədliyə vurulmasını bilən şagird üçün orta səviyyəli sual.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Tənliyi həll edin.

2x(x−3)−x(2x+5)=332x(x-3)-x(2x+5)=33
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Hasilləri açırıq, sonra tənliyi həll edirik

Əsas fikir

Dərslikdə: «Birhədlini çoxhədliyə vurmaq üçün birhədlini çoxhədlinin hər bir həddinə vurub alınan hasilləri cəm şəklində yazmaq lazımdır.»

Tənlikdə əvvəlcə hasilləri açıb oxşar hədləri islah edirik. x2 hədləri silinirsə, tənlik xətti olur: ax = b, a ≠ 0 olduqda x = b : a.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMötərizəli tənlik

2x(x − 3) − x(2x + 5) = 33

  1. 2x(x − 3) = 2x2 − 6x.
  2. −x(2x + 5) = −2x2 − 5x.
  3. Sol tərəf: 2x2 − 6x − 2x2 − 5x = −11x.
  4. −11x = 33 ⇒ x = 33 : (−11) = −3.
  5. Cavab: x = −3

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

x = −3 olanda: 2 · (−3) · (−3 − 3) = −6 · (−6) = 36; (−3) · (−6 + 5) = (−3) · (−1) = 3; 36 − 3 = 33 — doğrudur.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 3−11x = 33 tənliyində x = 33 : (−11) = −3; bölmədə işarə itib.
  • −33−x(2x + 5) = −2x2 − 5x; burada −5x əvəzinə +5x götürülüb: −6x + 5x = −x, x = −33.
  • −1/3−11x = 33 tənliyində bölünən ilə bölən yerini dəyişib: x = 33 : (−11), (−11) : 33 deyil.
  • Tənliyin kökü yoxdur2x2 − 2x2 = 0 — x2 hədləri silinir və tənlik xətti olur: −11x = 33, onun bir kökü var.