Mətn
Şəkildə m və n düz xətləri k kəsəni ilə kəsişir, alınan bucaqlar 1-dən 8-ə qədər nömrələnib. Hansı cüt xarici birtərəfli bucaqlardır?
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Xarici + birtərəfli
Əsas fikir
k kəsəni m və n düz xətlərini iki nöqtədə kəsir və 8 bucaq alınır. İki bucağın cütünü adlandırmaq üçün iki sual verilir:
- Harada? m ilə n arasında olan bucaq daxili, onlardan kənarda olan bucaq xarici bucaqdır.
- k-nın hansı tərəfində? Müxtəlif tərəflərdə olan cüt çarpaz, eyni tərəfdə olan cüt birtərəfli bucaqlardır.
İki kəsişmə nöqtəsində eyni yeri tutan bucaqlar (məsələn, ikisi də yuxarı-solda) uyğun bucaqlar adlanır. Dərslik bu adları cədvəl şəklində verir (fiziki s. 66, çap 64); orada bucaqlar başqa qaydada nömrələnib, ona görə burada öz şəklimizin cədvəli var.
Bu şəkildə (m, n və k kəsəni) bucaq cütləri
| Cüt və yeri | Nümunələr |
|---|---|
| daxili çarpazikisi də m ilə n arasında, k-nın müxtəlif tərəflərində | ∠3 və ∠6 ∠4 və ∠5 |
| xarici çarpazikisi də m və n-dən kənarda, k-nın müxtəlif tərəflərində | ∠1 və ∠8 ∠2 və ∠7 |
| daxili birtərəfliikisi də m ilə n arasında, k-nın eyni tərəfində | ∠3 və ∠5 ∠4 və ∠6 |
| xarici birtərəfliikisi də m və n-dən kənarda, k-nın eyni tərəfində | ∠1 və ∠7 ∠2 və ∠8 |
| uyğuniki kəsişmə nöqtəsində eyni vəziyyətdə (biri daxili, biri xarici, k-nın eyni tərəfində) | ∠1 və ∠5 ∠2 və ∠6 ∠3 və ∠7 ∠4 və ∠8 |
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqXarici birtərəfli cütü seçmək
m və n düz xətləri k kəsəni ilə kəsişir. Variantlardan hansı cüt xarici birtərəfli bucaqlardır?
- Xarici bucaqlar m və n-dən kənardadır: m-in üstündə ∠1 və ∠2, n-in altında ∠7 və ∠8.
- Birtərəfli olmaq üçün iki bucaq k-nın eyni tərəfində olmalıdır: solda ∠1 və ∠7, sağda ∠2 və ∠8.
- Variantlarda bu iki cütdən biri var: ∠1 və ∠7.
- Cavab: ∠1 və ∠7 xarici birtərəfli bucaqlardır.
m və n düz xətləri və k kəsəni: 8 bucaq
Yaşıl ∠1 və ∠7 mavi daxili zolaqdan kənardadır və ikisi də k kəsənindən soldadır.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
∠1 m-in üstündə, ∠7 n-in altındadır — ikisi də xaricidir; ikisi də k-dan soldadır — birtərəflidir. Şəkildəki ikinci belə cüt (∠2 və ∠8) variantlarda yoxdur.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- ∠1 və ∠8İkisi də xaricidir, amma ∠1 k-dan solda, ∠8 isə sağdadır — bu, xarici çarpaz cütdür.
- ∠3 və ∠5İkisi də k-dan soldadır, amma m ilə n arasındadır — bu, daxili birtərəfli cütdür.
- ∠1 və ∠5Bunlar uyğun bucaqlardır: ikisi də yuxarı-soldadır, amma ∠1 xarici, ∠5 isə daxilidir.
- ∠2 və ∠4Bu iki bucağın təpəsi eynidir (P nöqtəsi); onlar qonşu bucaqlardır. Kəsən cütləri iki müxtəlif kəsişmə nöqtəsindən bir bucaq götürür.