Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Daxili çarpaz bucaqlar bərabər olduqda

7-ci sinif həndəsə sualı: iki düz xətt kəsənlə kəsişir və bucaq cütlərindən biri haqqında şərt verilir. Şagird kəsənlə alınan bucaq cütləri (daxili çarpaz, daxili birtərəfli, uyğun) arasındakı əlaqəni qonşu və qarşılıqlı bucaqların xassələri ilə əsaslandırır və şərtə əsasən başqa bir bucaq cütü haqqında nə müəyyən etmək olduğunu araşdırır. Məntiqi əsaslandırma bacarığını yoxlayan orta səviyyəli tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Üfüqə yaxın iki düz xətt: yuxarıda m, aşağıda n; onları maili k düz xətti P (m üzərində) və Q (n üzərində) nöqtələrində kəsir. P-də bucaqlar: 1 yuxarı-sol, 2 yuxarı-sağ, 3 aşağı-sol, 4 aşağı-sağ; Q-da: 5 yuxarı-sol, 6 yuxarı-sağ, 7 aşağı-sol, 8 aşağı-sağ.

Şəkildə m və n düz xətləri k kəsəni ilə kəsişir, bucaqlar 1-dən 8-ə qədər nömrələnib. Daxili çarpaz ∠4 və ∠5 bucaqları bərabərdir: ∠4 = ∠5. ∠3 + ∠5 cəmi neçə dərəcədir?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Şərtdən nəticə: bərabər bucağı yerinə yazmaq

Əsas fikir

Bu mövzuda m və n ixtiyari düz xətlərdir: daxili çarpaz və ya uyğun bucaqlar özü-özlüyündə bərabər olmur. Bərabərlik burada şərt kimi verilib. Ondan nəticə çıxarmaq üçün iki tanış xassə kifayətdir:

  • qarşılıqlı bucaqlar bərabərdir (P-də ∠1 = ∠4, ∠2 = ∠3; Q-da ∠5 = ∠8, ∠6 = ∠7);
  • qonşu bucaqların cəmi 180°-dir (məsələn, ∠3 + ∠4 = 180°, ∠1 + ∠3 = 180°).

Dərslik də belə soruşur (fiziki s. 66–67, çap 64–65, çalışma 2, 3, 5): bir cüt daxili çarpaz və ya uyğun bucaq bərabər olarsa, qalan cütlər haqqında nə demək olar?

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqDaxili çarpaz bucaqlar bərabər olduqda

∠4 = ∠5 (daxili çarpaz bucaqlar). ∠3 + ∠5 = ?

  1. ∠3 və ∠4 P nöqtəsində qonşu bucaqlardır (ortaq tərəf — k-nın aşağı şüası): ∠3 + ∠4 = 180°.
  2. Şərtə görə ∠4 = ∠5, ona görə cəmdə ∠4-ün yerinə ∠5 yaza bilərik.
  3. ∠3 + ∠5 = ∠3 + ∠4 = 180°.
  4. Cavab: ∠3 + ∠5 = 180°.

m və n düz xətləri və k kəsəni: ∠4 = ∠5

Mavi ∠4 və ∠5 şərtə görə bərabərdir. Yaşıl ∠3 ∠4-ə qonşudur, ona görə ∠3 + ∠5 = ∠3 + ∠4 = 180°.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Ədədlə yoxlayaq: şəkildə ∠4 = ∠5 = 114°; onda ∠3 = 180° − 114° = 66° və ∠3 + ∠5 = 66° + 114° = 180°. ∠3 və ∠5 daxili birtərəfli bucaqlardır: daxili çarpaz bucaqlar bərabər olduqda daxili birtərəfli bucaqların cəmi 180° olur (dərslik, çalışma 2 c).

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 90°Cəm 90° deyil: ∠3 və ∠5 düz bucaq deyil. ∠5-in yerinə ona bərabər ∠4-ü yazsaq, ∠3 + ∠4 alınır — bunlar qonşu bucaqlardır.
  • 360°360° bir nöqtə ətrafındakı dörd bucağın cəmidir. ∠3 + ∠5 isə iki bucağın cəmidir və ∠3 + ∠4-ə bərabərdir.
  • ∠5-in iki misliBu, ∠3 = ∠5 olsaydı doğru olardı. ∠3 ∠4-ə bərabər deyil, qonşudur: ∠3 = 180° − ∠4 = 180° − ∠5.
  • Bucaqların ölçüsü verilmədiyi üçün tapmaq olmazƏdəd lazım deyil: ∠4 = ∠5 şərti və ∠3 ilə ∠4-ün qonşu olması cəmi tam müəyyən edir.